Wpływ czynników kryzysowych na ceny transferowe (rekomendacje FCT)

1. Wprowadzenie

2. Skróty

3. Czynniki mogące mieć wpływ na ceny transferowe

4. Przy ocenie wpływu kryzysu na ceny transferowe należy także uwzględnić działania podjęte na poziomie grupy lub przedsiębiorstwa, w tym:

5. W rezultacie powyższej analizy możliwe jest:

6. Poniższa tabela prezentuje przykładowe narzędzie ułatwiające przeprowadzenie analizy czynników wpływających na ceny transferowe, a także przełożenie tych czynników oraz działań podjętych na rożnych poziomach grupy kapitałowej na transakcje kontrolowane:

7. Poprzez zmianę podejścia do cen transferowych na potrzeby niniejszego dokumentu należy rozumieć wszelkie zamierzone działania podatnika mające na celu uwzględnienie wpływu czynników kryzysowych na ceny transferowe i ich utrzymanie na poziomie rynkowym.

8. Podmioty mogą dokonywać zmiany podejścia do cen transferowych, niemniej taka zmiana powinna uwzględniać historyczny przebieg transakcji oraz profile funkcjonalne podmiotów.

9. Motywem do zmiany podejścia do cen transferowych może być m.in. uzyskanie korzyści biznesowych, uniknięcie nieplanowanych strat, utrzymanie konkurencyjności, utrzymanie się na rynku, itp.

10. W zależności od faktów i okoliczności podmioty niepowiązane na bieżąco podejmują decyzje, aby zarządzać wysokim stopniem niepewności przy ustalaniu cen w danej transakcji. Jeżeli ustalanie ceny na podstawie prognoz finansowych nie jest możliwe, z uwagi np. na brak zabezpieczenia przed ryzykiem związanym z niepewnością oszacowania ceny, przedsiębiorstwa niezależne mogą opowiadać się za rozwiązaniami chroniącymi ich przed nieprzewidzianymi zdarzeniami, np. podpisywać krótkoterminowe kontrakty lub zawierać klauzule umowne umożliwiające zmianę cen.

11. W związku z powyższym, aktualne zmiany rynkowe i geopolityczne mogą wywołać decyzje przedsiębiorstw, których celem będzie utrzymanie się na danym rynku lub wręcz zwiększenie swojego udziału w rynku (np. w wyniku zmniejszenia udziału na innym rynku). Takie działania mogą wywołać zmiany w podejściu do cen transferowych polegające np. na czasowym ponoszeniu wyższych kosztów (np. w związku ze zwiększonymi wydatkami marketingowymi) lub oferowaniu niższej ceny za produkty lub usługi w celu utrzymania lub zdobycia klienta.

12. Należy również zwrócić uwagę, iż w wielu przypadkach, dotychczasowe tradycyjne postrzeganie najistotniejszych czynników wpływających na decyzje biznesowe podejmowane przez grupy międzynarodowe (jednym z tych podstawowych czynników było dotychczas dążenie do maksymalizacji zysku), w obecnych okolicznościach, ale również w przyszłości, może ulegać zmianie. Przykładem takiej sytuacji może być wycofywanie się podmiotów z działalności na rynku rosyjskim, których decyzje o ograniczeniu działań na tym obszarze oraz rezygnacji z dodatkowych zysków, były głównie powodowane czynnikami, które z punktu widzenia czystej oceny ekonomicznej mogłyby się wydawać irracjonalne. Tego rodzaju czynniki mogą obecnie wystąpić w różnych formach i kierunkach, z uwagi na istotne zwiększenie się roli działań w obszarze CSR. Zatem w analizie warunków transakcji kontrolowanych nie należy pomijać konieczności uwzględnienia zmienionej rzeczywistości, również w zakresie oceny racjonalności biznesowej podejmowanych działań.

13. Decyzja o utrzymaniu lub zmianie podejścia do cen transferowych w odniesieniu do poszczególnych transakcji podatnika wymaga pogłębionej analizy i powinna uwzględniać m.in.:

14. Wpływ czynników kryzysowych na ceny transferowe może być różny w zależności np. od regionu, kraju, branży, okresu oddziaływania danego czynnika kryzysowego. Należy również zaznaczyć, że wpływ ten może mieć różny charakter w ramach różnych stanów faktycznych, tj. czynniki kryzysowe mogą dla części podmiotów powodować negatywne skutki, które będą znajdować swoje odzwierciedlenie w obniżonej rentowności działalności operacyjnej lub gospodarczej, natomiast dla innych będą stanowić okazję rynkową do poprawienia sytuacji gospodarczej i zwiększonego rozwoju. Nie zmienia to jednak faktu, że konieczne jest, aby zasady stosowania cen transferowych były zawsze zgodne z zasadą ceny rynkowej, której stosowanie w żaden sposób nie jest i nie powinno być ograniczane pod wpływem występowania czynników kryzysowych.

15. Jednym z narzędzi służących do weryfikacji zgodności stosowanego podejścia do cen transferowych z zasadą ceny rynkowej są analizy porównawcze i analizy zgodności (szerzej omawiane w dalszej części niniejszego dokumentu). Przygotowując analizy porównawcze albo analizy zgodności podatnik może korzystać ze wszelkich źródeł danych, które będą świadczyć o zachowaniu zgodności z zasadą ceny rynkowej.

16. Źródłami informacji nt. sytuacji w danej branży mogą być: źródła wewnętrzne (np. wewnętrzne dane porównawcze, dane kontrolingowe i zarządcze, analizy ekonomiczne, prognozy wewnętrzne, itp.) lub źródła zewnętrzne (dane statystyczne, publikacje branżowe, bazy danych itp.).

17. Zasady stosowania cen transferowych nie powinny być zmieniane w sposób automatyczny. Ewentualna zmiana powinna być oparta na wynikach pogłębionej, indywidualnej analizy, obejmującej badanie okoliczności, zasadności i celu takiego działania, z uwzględnieniem profilu funkcjonalnego uczestników transakcji, historycznego przebiegu transakcji, roli uczestników w tworzeniu łańcucha wartości dodanej.

18. Zmiana zasad stosowania cen transferowych powinna:

19. Zmiana zasad stosowania cen transferowych jest w szczególności uzasadniona w przypadku podmiotów prowadzących działalność w sektorach gospodarki szczególnie dotkniętych oddziaływaniem czynników kryzysowych.

20. Podmioty rutynowe powinny być w odpowiednio mniejszym stopniu obciążone ryzykiem alokacji negatywnego lub pozytywnego oddziaływania czynników kryzysowych (z uwzględnieniem analizy funkcjonalnej prawidłowo zidentyfikowanej transakcji). W przypadku podmiotu rutynowego, ponoszenie ciężaru negatywnego oddziaływania czynników kryzysowych na ceny transferowe i w efekcie strat wynikających z takiej alokacji, może być uzasadnione jedynie w krótkim czasie.² Ponoszenie negatywnych skutków oddziaływania czynników kryzysowych i ich alokacja do podmiotu rutynowego mogą być nieuzasadnione, gdy podmiot ten przed wystąpieniem czynników kryzysowych nie ponosił znaczących ryzyk transakcyjnych, które się zmaterializowały w wyniku wystąpienia czynników kryzysowych.

21. Przy ocenie zasadności zmiany podejścia do stosowania cen transferowych powinny być również wzięte pod uwagę m.in.:

22. Zmiana zasad stosowania cen transferowych, jeżeli jest przeprowadzana poprzez zmianę relacji handlowych lub finansowych, relokację funkcji, aktywów lub kategorii ryzyka, może wymagać rozpoznania transakcji restrukturyzacyjnej na potrzeby spełnienia wymogów dokumentacyjnych (analiza porównywalności, dokumentacja cen transferowych) oraz raportowych (informacja o cenach transferowych TPR).

23. Badanie porównywalności w przypadku restrukturyzacji powinno uwzględniać wpływ czynników kryzysowych na warunki przeprowadzonej restrukturyzacji. Biorąc pod uwagę różną skalę i horyzont czasowy wpływu czynników kryzysowych na działalność gospodarczą poszczególnych przedsiębiorstw, badanie porównywalności może wymagać oddzielenia wpływu czynników kryzysowych na działalność podmiotów przed i po restrukturyzacji od skutków przeprowadzonych przez podatnika transakcji lub działań składających się na restrukturyzację. Na etapie oceny zasadności i ewentualnego ustalenia wysokości wynagrodzenia z tytułu restrukturyzacji, fakt oddziaływania czynników kryzysowych na działalność podmiotów uczestniczących w restrukturyzacji może powodować odmienne wnioski z analizy niż w sytuacji, gdyby takie oddziaływanie nie zachodziło. Niemiej w każdym przypadku wymagana jest zindywidualizowana analiza stanu faktycznego, określenie rzeczywistych intencji biznesowych podmiotów uczestniczących w restrukturyzacji oraz uzasadnienie powołania się na wpływ czynników kryzysowych na wyniki z przeprowadzonego badania porównywalności.

24. Jeżeli zmiana podejścia do cen transferowych, mająca znamiona restrukturyzacji, dokonywana jest doraźnie, tj. na skutek i w okresie oddziaływania określonych czynników kryzysowych, należy odpowiednio uwzględnić ten fakt (doraźne działanie podatnika) w analizie mającej na celu identyfikowanie zdarzeń restrukturyzacyjnych, w szczególności w kontekście wpływu dokonanej zmiany na wynik finansowy podatnika przed odsetkami i opodatkowaniem (EBIT). W efekcie, prognoza wyniku finansowego może wymagać uwzględnienia przewidywanego okresu oddziaływania zmiany zasad stosowania cen transferowych na działalność podmiotów uczestniczących w restrukturyzacji. Z uwagi na to, że restrukturyzacja może również przebiegać wieloetapowo, większego znaczenia nabiera prawidłowa identyfikacja faktycznych transakcji, składających się łącznie na restrukturyzację.

25. Zmiana zasad stosowania cen transferowych w okresie oddziaływania czynników kryzysowych powinna być dostosowana do skali działalności podmiotu, wpływu transakcji kontrolowanych na wyniki podmiotu, siły oddziaływania czynników kryzysowych na transakcję kontrolowaną, itp.

26. Celem przeprowadzanej zmiany nie może być wyłącznie uzyskanie korzyści podatkowych. Jeżeli skutkiem takiej zmiany są korzyści podatkowe to jedynie jako konsekwencja korzyści o charakterze gospodarczym, z uwzględnieniem analizy działań, jakie zaakceptowałyby niezależne podmioty działające na porównywalnym rynku na skutek wpływu czynników kryzysowych³.

27. Działania podmiotów w ramach przeprowadzania zmiany zasad stosowania cen transferowych, o ile są uzasadnione z punktu widzenia zasady ceny rynkowej, mogą przybrać dowolną formę, np.:

28. Zasada arm’s length obowiązuje cały czas w sposób niezmienny⁴ – w ramach analizy cen transferowych podatnik jest zobowiązany wykazać, że jego transakcje są zawierane na warunkach, które byłyby akceptowane przez podmioty niezależne. Natomiast w sytuacji występowania czynników kryzysowych istotną kwestią będą nie tylko planowe, kontraktowe warunki ustalone pomiędzy podmiotami powiązanymi, ale także reakcje podatnika i jego powiązanych kontrahentów na zaistnienie wspomnianych czynników.

29. Reakcje te (i ich zgodność z zasadą ceny rynkowej) są swego rodzaju weryfikatorem deklarowanego przez podatnika profilu funkcjonalnego.

30. Zatem pierwszym krokiem, jaki powinien być wykonany przez podatnika – po zidentyfikowaniu czynników kryzysowych mających wpływ na jego działalność i określeniu wpływu zidentyfikowanych czynników na stosowane przez niego zasady cen transferowych – jest dokonanie weryfikacji faktycznie stosowanego profilu funkcjonalnego względem ustalonych warunków transakcji z podmiotami powiązanymi oraz względem reakcji na sytuacje nieprzewidziane (czynniki kryzysowe)⁵.

31. W sytuacji wystąpienia nieprzewidzianych sytuacji na rynku (czynników kryzysowych) kryteria porównywalności mogą ulegać zmianie lub mogą występować nowe.

32. W związku z powyższym, kolejnym krokiem jakiego podatnik powinien dokonać jest przeprowadzenie analizy tych kryteriów⁶ z perspektywy okoliczności, w jakich dana transakcja z podmiotem powiązanym jest prowadzona, zanim przystąpi się do przygotowania (lub aktualizacji) analizy porównawczej.

33. Wiele kryteriów, które dotychczas były przyjmowane jako powszechnie obowiązująca praktyka, w sytuacji kryzysowej może stracić na ważności. Jednocześnie konieczne jest rozważenie zastosowania szeregu nowych kryteriów, tak aby odzwierciedlić skomplikowaną sytuację danej branży dotkniętej kryzysem. Sytuacja ta jest spowodowana znacznie większym zróżnicowaniem kondycji poszczególnych branż, a także rozwarstwieniem się sytuacji w ramach tej samej branży. Zatem rynki, branże, czy nawet podmioty, które dotychczas można było racjonalnie uznać za porównywalne, w sytuacji występowania czynników kryzysowych mogą wymagać odrębnego traktowania i/lub eliminacji z prób obserwacji porównywalnych. Zastosowanie odrębnego traktowania i/lub eliminacja dotychczasowych obserwacji wymagają uzasadnienia, w celu zapewnienia obiektywnego podejścia do traktowania próby w przypadku, gdy wystąpiły czynniki kryzysowe mające wpływ na ceny transferowe.

34. Przeprowadzenie analiz porównawczych w okresie wieloletniej stabilizacji gospodarczej zwykle wiąże się z dostępem do wiarygodnych źródeł danych porównawczych pozwalających na przeprowadzenie analizy, której wyniki dają racjonalne przybliżenie efektów zachowania podmiotów niezależnych. Natomiast pojawienie się czynników kryzysowych, które znacząco odmieniają krajobraz gospodarczy może (przynajmniej w krótkim okresie) burzyć tę dostępność i powodować trudności w odnalezieniu danych, które przy zmienionych czynnikach porównywalności będą odzwierciedlać sytuację rynkową. W związku z powyższym, po dokonanej identyfikacji właściwych czynników porównywalności, konieczne jest, aby podatnik dokonał identyfikacji również odpowiednich źródeł danych porównawczych.

35. Oprócz zmienionych pod wpływem sytuacji kryzysowej kryteriów porównywalności inną przyczyną dla konieczności poszukiwania nowych źródeł danych jest opóźnienie w dostępności danych porównawczych. Przygotowanie analizy z wykorzystaniem danych bezpośrednio odzwierciedlających czas kryzysu możliwe jest dopiero po upływie około roku po zakończeniu danego roku finansowego. Ponadto, analizy porównawcze przygotowywane są zwykle na podstawie danych z okresów kilkuletnich (zwykle trzyletnich), zatem nawet dostępność danych za rok, w którym występowały czynniki, o których mowa w pkt 3 powyżej, będzie prowadziła do sytuacji, w której pozostałe lata, którymi objęta jest analiza będą „wygładzać” wpływ czynników kryzysowych na analizowaną transakcję podatnika z podmiotem powiązanym, a tym samym wyniki te mogą w pełni nie odzwierciedlać rynkowej sytuacji.

36. W przypadku braku zidentyfikowania odpowiedniego źródła danych porównawczych, możliwym do zastosowania podejściem jest dokonanie korekt dostosowawczych (pkt. 43-45) lub przygotowanie analizy zgodności (pkt 46-47).

37. W przypadku, w którym podatnik posiada aktualną analizę porównawczą, jednak nie obejmującą okresu, w którym występują czynniki kryzysowe, podatnik powinien dokonać weryfikacji tej analizy pod kątem zastosowanych w niej kryteriów porównywalności⁷, a także danych finansowych wykorzystanych do jej przygotowania. Fakt czy wyniki na transakcji z podmiotem powiązanym podatnika będą wspierane przez wyniki takiej analizy, czy też nie, może nie stanowić wystarczającej podstawy do dokonania konkluzji o zgodności analizowanej transakcji z zasadą ceny rynkowej. Zatem niezbędne może się okazać przeprowadzenie weryfikacji takiej analizy z perspektywy koniecznych do zastosowania zweryfikowanych czynników porównywalności oraz koniecznych do zastosowania danych porównawczych odzwierciedlających sytuację rynkową podatnika. Zwykle będzie to prowadziło do konieczności przeprowadzenia nowej analizy porównawczej.

38. W świetle powyższego, podatnik w pierwszej kolejności powinien dokonać próby przeprowadzenia analizy wprost, na podstawie zweryfikowanych czynników porównywalności oraz dostępnych źródeł odpowiednich danych.

39. W sytuacji, w której przeprowadzenie analizy wprost byłoby niemożliwe, podatnik powinien poszukiwać sposobu na sprowadzenie do porównywalności danych, do których ma dostęp za pomocą korekt dostosowawczych⁸, tj.:

40. Dla wielu branż, a tym samym dla wielu podatników, obecna sytuacja rynkowa i geopolityczna jest na tyle wyjątkowa i szczególna, że przeprowadzenie, na podstawie dostępnych danych, wiarygodnej analizy porównawczej pozwalającej w racjonalny sposób wnioskować o zgodności z zasadą ceny rynkowej może okazać się niemożliwe, w szczególności w krótkim okresie. W takim przypadku podatnik powinien posłużyć się analizą zgodności w celu uargumentowania zgodności swojej transakcji z podmiotem powiązanym z zasadą ceny rynkowej.

41. Analiza zgodności może być przeprowadzona na podstawie wszelkich informacji zarówno ilościowych jak i jakościowych, za pomocą których możliwe jest wykazanie, że działanie podatnika (szczególnie w reakcji na czynniki kryzysowe) jest zgodne z zasadą ceny rynkowej.¹²

42. Wystąpienie czynników kryzysowych może wymagać dokonania korekty cen transferowych, w celu wykazania przez podmioty powiązane, że zawarły transakcję na warunkach rynkowych. Konieczność dokonania takiej korekty jest pochodną obowiązku z art. 11c ust. 1 ustawy o CIT nakazującego podatnikom ustalanie cen transferowych na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niezależne. W przypadku gdy stanie się widoczne ex post, że ceny zostały ustalone na poziomie innym niż rynkowy, z uwagi np. na wcześniejsze ustalenia stron dokonane w oparciu o wiedzę dostępną w momencie podejmowania decyzji o transakcji i jej warunkach, i późniejsze wystąpienie czynników kryzysowych wpływających na ceny na rynku, dokonanie korekty cen transferowych będzie sposobem na doprowadzenie do stanu wynikającego z obowiązku nałożonego przez ustawodawcę na podatników w art. 11c ust. 1 ustawy o CIT.

43. Dokonanie korekty cen transferowych z uwagi na wystąpienie czynników kryzysowych w postaci korekty dochodowości ex post w transakcji kontrolowanej, może być, zdaniem Grupy Roboczej, rozumiana jako korekta cen transferowych spełniająca wymogi art. 11e ustawy o CIT.

44. Powyższe wynika z faktu, iż art. 11e ustawy o CIT nie powinien być interpretowany zawężająco, zwłaszcza w ten sposób by warunek z art. 11e pkt. 1) ustawy o CIT [„w transakcjach kontrolowanych realizowanych przez podatnika w trakcie roku podatkowego ustalone zostały warunki, które ustaliłyby podmioty niepowiązane”] był utożsamiany z możliwością dokonywania korekty cen transferowych wyłącznie w przypadku wcześniejszego zawarcia transakcji po cenie rynkowej. Prowadziłoby to do sprzeczności logicznej polegającej na tym, że gdyby transakcja pierwotnie odbywała się po cenie rynkowej, nie zachodziłaby konieczność jej korygowania. ¹³ 45. Określenie „warunki, które ustaliłyby podmioty niepowiązane” powinno być interpretowane jako podejmowanie decyzji o cenie i warunkach transakcji w ten sam sposób jak podmioty niepowiązane, czyli z uwzględnieniem dostępnych informacji i racjonalnych przewidywań na temat ceny i warunków rynkowych odnośnie danej transakcji w momencie podejmowania decyzji o jej zawarciu. Dane dostępne w momencie faktycznego dokonania transakcji (w praktyce moment zawarcia transakcji bardzo często nie jest tożsamy z momentem dokonania transakcji), lub nawet ex post już po jej dokonaniu mogą różnić się od danych dostępnych ex ante. Stąd, przy zmieniających się dynamicznie warunkach rynkowych, zwłaszcza w sytuacji wystąpienia czynników kryzysowych, możliwe jest wcześniejsze ustalanie ceny przez strony transakcji w oparciu o warunki, które w momencie późniejszej realizacji transakcji odbiegają już od warunków panujących na danym rynku w momencie jej dokonania.

46. Należy zwrócić uwagę, że powody pierwotnego nieustalenia cen na warunkach zgodnych z zasadą cen rynkowych mogą być bardzo różne i niekoniecznie wynikać ze złej woli podatników. Bardzo często, nawet w stabilnych warunkach rynkowych, pomimo dobrych intencji i podjętych prób podatnicy mogą pierwotnie ustalić warunki niewłaściwie, z uwagi na np. brak dostępnych informacji o transakcjach porównywalnych w momencie zawierania transakcji. W sytuacji wystąpienia czynników kryzysowych, dynamika zmian może spowodować jeszcze większą trudność w bieżącym ustalaniu jakie ceny/warunki powinny być stosowane w danym momencie w transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi, aby były odpowiednio zgodne z warunkami rynkowymi w momencie dokonywania transakcji.

47. Ponadto należy zauważyć, że warunek uznania korekty za korektę cen transferowych zgodną z art. 11e ustawy o CIT zawarty w pkt 2) tegoż przepisu [„nastąpiła zmiana istotnych okoliczności mających wpływ na ustalone w trakcie roku podatkowego warunki”] w pełni wpisuje się w przypadki jakie mają miejsce w sytuacji wystąpienia czynników kryzysowych. W takich okolicznościach może dojść do dynamicznych zmian cen na rynku pomiędzy momentem podjęcia decyzji o zawarciu transakcji (np. momentem podpisania umowy) a momentem faktycznej realizacji transakcji (dokonania sprzedaży określonych dóbr, wykonania określonej usługi itp.). Będzie to dotyczyło zwłaszcza tzw. umów ramowych zawieranych często przez strony w odniesieniu do jakiegoś okresu odnośnie do powtarzalnych transakcji. W przypadku dokonywania korekty ze względu na wystąpienie czynników kryzysowych podatnik powinien być w stanie przedstawić dowody potwierdzające rzeczywisty wpływ kryzysu na jego sytuację finansową. Wpływ tego typu czynników powinien zostać określony w odniesieniu do sytuacji konkretnego podmiotu.

48. Z uwagi na dużą zmienność i nieprzewidywalność czynników kryzysowych, różną skalę oraz okres ich oddziaływania, a także trudności w pozyskaniu wiarygodnych danych porównawczych, nie należy zakładać, że racjonalny podatnik w każdym przypadku będzie w stanie ustalać i stosować ceny transferowe na warunkach rynkowych w trakcie roku podatkowego. W kontekście wskazanych cech czynników kryzysowych, jak również trudności z pozyskaniem bieżących danych porównawczych, większego znaczenia nabiera analiza cen transferowych wykonana z perspektywy rocznej oraz wieloletniej (polskie przepisy podatkowe dopuszczają perspektywę trzyletnią). W efekcie korekta cen transferowych dokonana ex post powinna być uznana za dopuszczalną i spełniającą warunki określone w art. 11e ustawy o CIT.

49. Warto również zauważyć, że wystąpienie czynników kryzysowych powodujące konieczność dokonania korekt cen transferowych w transakcjach dokonywanych przez podmioty powiązane w sposób oczywisty będzie wymagało korekt odpowiednio po obu stronach transakcji. Zatem będzie wymagało nie tylko korekt wysokości przychodów po stronie podmiotu dokonującego sprzedaży lub świadczenia usługi, ale i również analogicznych korekt po stronie kosztów uzyskania przychodów u podmiotu kupującego dane dobra lub usługi. Tylko w takich okolicznościach będzie można mówić o pełnej korekcie rozliczeń stron biorących udział w transakcji, której warunki cenowe podlegają korygowaniu. Dokonanie takiej korekty tylko u jednej ze stron transakcji (np. u kupującego), byłaby niezgodna z nakazem jaki ciąży na podmiotach powiązanych, aby strony transakcji zawierały je na warunkach jakie ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane (obowiązek wynikający z art. 11c ustawy o CIT) 50. Mając na względzie powyższe, w sytuacji wystąpienia czynników kryzysowych na rynku, może okazać się konieczne dokonanie korekty cen transferowych ex post za okresy wcześniejsze niż bieżący czy poprzedni rok podatkowy.

51. Wszystkie rekomendacje dotyczące procedur APA (zarówno trwających, jak i zakończonych pozytywną decyzją), zawarte w Rekomendacjach Covid-19 FCT dotyczące obowiązywania decyzji, warunków krytycznych, wpływu zmiany otoczenia na porozumienie, jak również konieczności proaktywnej komunikacji z KAS, dotyczącej istotnych zdarzeń mogących mieć wpływ na APA, pozostają aktualne.

52. Jednocześnie, w analizie sytuacji danego podatnika pod kątem obowiązywania APA, ale również spójności dokonywanych transakcji z jego profilem funkcjonalnym, czynniki kryzysowe mogą wpłynąć na możliwość kontynuowania bieżącego systemu rozliczeń polskich podmiotów z grupą podmiotów powiązanych. Może to powodować konieczność przeprowadzenia dodatkowej analizy adekwatności obecnego systemu rozliczeń pod kątem dostosowania podejścia do cen transferowych w świetle występowania tych czynników.

53. Zdaniem Grupy Roboczej, w zmiennym otoczeniu biznesowym oraz ze względu na występowanie zdarzeń bezprecedensowych w kilkudziesięcioletniej historii ekonomicznej Polski i świata, moc ochronna APA, w tym możliwość objęcia porozumieniem APA dostosowania podejścia do cen transferowych w celu zachowania zasady ceny rynkowej ze względu na wystąpienie czynników kryzysowych, może mieć dla podatników jeszcze większe znaczenie niż dotychczas.