Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy o finansach publicznych

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt wprowadza do ustawy o weteranach jednorazową rekompensatę za krzywdę wynikającą z uszczerbku na zdrowiu weterana poszkodowanego, w wysokości 6000 zł za każdy 1% uszczerbku. Zgodnie z uzasadnieniem ma to dać prostą i szybką alternatywę dla długotrwałych procesów sądowych. Rekompensata zostanie dopisana do katalogu świadczeń zwolnionych z PIT oraz do wydatków wyłączonych z części obowiązków z ustawy o finansach publicznych. Projekt rozszerza też definicję „skierowania” w art. 4 ustawy o weteranach. Według informacji o etapie prac ustawę podpisał Prezydent.

Najważniejsze zmiany

• Weteran poszkodowany może otrzymać jednorazową rekompensatę w wysokości 6000 zł za każdy 1% uszczerbku na zdrowiu, ustalanego na podstawie decyzji o przyznaniu statusu weterana poszkodowanego w brzmieniu obowiązującym w dniu przyznania rekompensaty.
• Kwota rekompensaty ma być corocznie waloryzowana od 1 marca średniorocznym wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych z poprzedniego roku, a Minister Obrony Narodowej ma ogłaszać ją komunikatem do 1 marca każdego roku; już przyznana kwota nie podlega waloryzacji.
• Wniosek należy złożyć w terminie 2 lat od dnia wydania orzeczenia o uszczerbku, a w przypadku orzeczeń sprzed wejścia ustawy w życie – w ciągu 2 lat od jej wejścia w życie; bieg terminu jest zawieszony do czasu prawomocnej decyzji o przyznaniu statusu weterana poszkodowanego, a jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia.
• Po otrzymaniu rozstrzygnięcia o przyznaniu rekompensaty zainteresowany ma 30 dni na oświadczenie o jej przyjęciu albo rezygnacji; przyjęcie oznacza zrzeczenie się roszczeń o zadośćuczynienie pieniężne związanych z uszczerbkiem, a rezygnacja lub brak oświadczenia oznacza zrzeczenie się rekompensaty. Wniosek ma formę pisemną, a jego uzupełnienie jest ograniczone do 14 dni.
• Postępowanie nie jest wszczynane, a wszczęte zostaje umorzone, gdy wydano prawomocny wyrok lub zawarto ugodę w sprawie o zadośćuczynienie, toczy się sprawa sądowa o zadośćuczynienie, zainteresowany uzyskał zadośćuczynienie od sprawcy albo sąd karny orzekł je na jego rzecz; na czas postępowania nie biegnie przedawnienie roszczeń o zadośćuczynienie.
• Rekompensata zostaje dodana do katalogu świadczeń zwolnionych z podatku dochodowego od osób fizycznych oraz do katalogu wydatków w art. 50 ust. 6 ustawy o finansach publicznych, co pozwala odstąpić od obowiązków z ust. 1a–1c, 4 i 5 (limit wydatków na 10 lat i mechanizm korygujący).
• W art. 4 pkt 1 ustawy o weteranach dodawana jest lit. ba – „organizację międzynarodową, do której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe”, aby status weterana mogli uzyskać także żołnierze służący w misjach poza Polskim Kontyngentem Wojskowym, np. w strukturach NATO.

Kogo dotyczy

• Weterani poszkodowani, u których orzeczono uszczerbek na zdrowiu w związku z działaniami poza granicami państwa (wypadek lub choroba)
• Żołnierze wyznaczeni na stanowiska w organizacjach międzynarodowych (np. NATO), pełniący służbę w misjach pokojowych lub stabilizacyjnych poza PKW
• Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, Szef ABW i Szef Agencji Wywiadu jako organy przyznające i wypłacające rekompensatę
• Spadkobiercy weteranów, którzy złożyli oświadczenie o przyjęciu rekompensaty przed śmiercią

Potencjalne skutki praktyczne

Według uzasadnienia projekt nie zawiera regulacji dotyczących majątkowych praw i obowiązków przedsiębiorców ani ich praw i obowiązków wobec organów administracji, dlatego nie przeprowadzano oceny wpływu na mikro-, małych i średnich przedsiębiorców. Dla księgowych istotne jest to, że rekompensata ma być zwolniona z PIT. Dokumenty nie podają szacunku kosztów dla budżetu państwa, wskazują jedynie, że wydatek jest obligatoryjny i niemożliwy do szczegółowego oszacowania w kolejnych latach.

Wejście w życie

Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 1, który ma wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 1280: 1280-uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.