Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt zmienia art. 7 ustawy z dnia 15 stycznia 2016 r. o podatku od niektórych instytucji finansowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 623). Dla części aktywów w postaci kredytów hipotecznych wprowadza stawkę zależną od średniej ważonej marży odsetkowej: marża do 1 p.p. daje zwolnienie, a wyższa jest opodatkowana progresywnie. Zgodnie z uzasadnieniem celem jest zachęcenie banków do obniżania marż na kredytach hipotecznych, a przez to zwiększenie zdolności kredytowej gospodarstw domowych. Dokumenty nie zawierają treści stanowiska rządu ani wyliczenia skutków dla budżetu.

Najważniejsze zmiany

• Art. 7 ust. 1 w nowym brzmieniu ustala podatek na 0,0366% podstawy opodatkowania miesięcznie, z zastrzeżeniem ust. 2.
• Dla podatników z art. 4 pkt 1⁠–⁠4, w części, w której podstawą opodatkowania są kredyty hipoteczne, podatek wynosi 0,055% podstawy miesięcznie pomnożone przez średnią ważoną marżę odsetkową kredytów hipotecznych (w punktach procentowych) pomniejszoną o 1.
• Jeżeli marża kredytów hipotecznych wynosi 1 punkt procentowy lub mniej, aktywa te są zwolnione z opodatkowania.
• Marżę odsetkową definiuje się jako RRSO kredytu hipotecznego udzielonego przez podatnika pomniejszone o WIBOR 3M.
• W kredytach o okresowo stałej stopie oprocentowania marżę dla całego okresu określa się według jej wysokości w dniu rozpoczynającym okres.
• Według uzasadnienia marża powyżej 1% byłaby opodatkowana krańcową stawką 85% (66% podatku od niektórych instytucji finansowych i 19% CIT), co ma pozbawić ekonomicznego sensu stosowanie wyższych marż.
• Ustawa ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

Kogo dotyczy

• Podatnicy wymienieni w art. 4 pkt 1⁠–⁠4 ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych, w zakresie aktywów w postaci kredytów hipotecznych (dokumenty nie opisują, kto to jest)
• Pozostali podatnicy podatku od niektórych instytucji finansowych, których dotyczy stawka podstawowa 0,0366% miesięcznie
• Kredytobiorcy hipoteczni (pośrednio, przez zakładane obniżenie marż)
• Przedsiębiorcy z sektora budowlanego i branż powiązanych, w tym mikro, mali i średni (według uzasadnienia będą korzystać na projekcie)

Potencjalne skutki praktyczne

Dla podatników z art. 4 pkt 1⁠–⁠4 wysokość podatku od kredytów hipotecznych zależałaby od średniej ważonej marży, liczonej jako RRSO minus WIBOR 3M. Marża powyżej 1 p.p. oznaczałaby wyższe obciążenie, a marża do 1 p.p. zwolnienie. Uzasadnienie zakłada obniżenie marż do 1%, przykładowo z 2,54% do 1,00%. Dla kredytu 600 000 zł na 30 lat rata miałaby spaść o ok. 635 zł (w innym miejscu uzasadnienia podano 636 zł), a zdolność kredytową uzyskałoby ok. 690 tys. gospodarstw domowych. Są to szacunki autorów projektu. Uzasadnienie nie podaje wyliczenia wpływów z podatku, wskazuje tylko, że ubytek miałyby pokryć wyższy podatek od pozostałych aktywów oraz wpływy z VAT, CIT i PIT z sektora budowlanego.

Wejście w życie

1 stycznia 2026 r. (art. 2 projektu).

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 1320: 1320-ustawa i uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.