Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o Straży Marszałkowskiej oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt (druk nr 1894) nowelizuje ustawę z 26 stycznia 2018 r. o Straży Marszałkowskiej, aby według uzasadnienia zwiększyć atrakcyjność służby i uporządkować przepisy, m.in. o zadania obronne, nabór, kontrole i wyróżnienia. Wprowadza nowe należności pieniężne dla funkcjonariuszy, w tym świadczenie mieszkaniowe 1800 zł miesięcznie. Zmiana w ustawie o PIT (art. 21 ust. 1) zwalnia to świadczenie z podatku dochodowego od osób fizycznych. Projekt ma wejść w życie 1 stycznia 2026 r.

Najważniejsze zmiany

• Art. 2 projektu zmienia art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: świadczenie mieszkaniowe wypłacone funkcjonariuszom Straży Marszałkowskiej ma być zwolnione z podatku, analogicznie do rozwiązań dla żołnierzy zawodowych i innych formacji mundurowych.
• Dodawany art. 81e ustanawia świadczenie mieszkaniowe w wysokości 1800 zł, corocznie waloryzowane średnioroczny wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych z ustawy budżetowej (zaokrąglenie w górę do pełnego złotego), wypłacane do 10. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni; za niepełny miesiąc przysługuje 1/30 za dzień, a świadczenie nie przysługuje za okres tymczasowego aresztowania ani urlopu bezpłatnego.
• Dodawany art. 81c wprowadza gratyfikację urlopową w wysokości 30% najniższej stawki uposażenia zasadniczego (według uzasadnienia 1035 zł przy stawce 3450 zł) dla funkcjonariusza, który w roku wykorzystał jednorazowo co najmniej 9 dni urlopu wypoczynkowego, oraz dla członków rodziny (małżonek i dzieci na utrzymaniu).
• Dodawany art. 81d przyznaje funkcjonariuszowi i członkom rodziny prawo do przejazdu na koszt Straży Marszałkowskiej raz w roku, a w razie jego niewykorzystania – zryczałtowany równoważnik pieniężny.
• Dodawany art. 67 ust. 2a ustawowo reguluje wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat: o 2% po 2 latach służby i o 1% za każdy następny rok, do 35% po 35 latach służby.
• W postępowaniu kwalifikacyjnym (art. 18 ust. 2) projekt dodaje test wiedzy i badanie psychologiczne oraz uchyla postępowanie sprawdzające z przepisów o ochronie informacji niejawnych; poświadczenie bezpieczeństwa ma być wymagane dopiero przy mianowaniu na wyższe stanowisko (art. 24b ust. 1a).
• Projekt dodaje m.in. zadania obronne Straży Marszałkowskiej na rzecz Sejmu i Senatu (art. 2a), odznakę honorową, katalog wyróżnień (pochwała, nagroda pieniężna lub rzeczowa, urlop do 10 dni roboczych w roku), obniżenie wymiaru czasu służby o 8 godzin za każde święto przypadające w dzień inny niż niedziela oraz wygaśnięcie stosunku służbowego w razie śmierci lub zaginięcia funkcjonariusza.

Kogo dotyczy

• Funkcjonariusze Straży Marszałkowskiej (według uzasadnienia stan etatowy na 14 sierpnia 2025 r. – 230 osób, przy pełnej obsadzie 268)
• Członkowie rodzin funkcjonariuszy (małżonkowie i dzieci na utrzymaniu) w zakresie gratyfikacji urlopowej i przejazdów
• Kandydaci do służby w Straży Marszałkowskiej
• Kancelaria Sejmu i Kancelaria Senatu oraz osoby wchodzące na tereny i do obiektów pozostających w ich zarządzie (zasady legitymowania, przepustki, kontrole)

Potencjalne skutki praktyczne

Dla płatników i księgowych rozliczających uposażenia funkcjonariuszy istotne jest zwolnienie świadczenia mieszkaniowego z PIT oraz pojawienie się nowych należności (gratyfikacja urlopowa, równoważnik za niewykorzystany przejazd). Uzasadnienie szacuje koszty: ok. 690 000 zł (gratyfikacja urlopowa), ok. 70 000 zł (przejazdy) i 5 788 800 zł (świadczenie mieszkaniowe przy 268 funkcjonariuszach), łącznie ok. 6 800 000 zł rocznie z budżetu państwa, ujęte w planie budżetu Kancelarii Sejmu na 2026 r. Według uzasadnienia projekt nie wywiera wpływu na działalność mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców i nie miał konsultacji; w dokumentach nie wskazano skutków dla innych podatników.

Wejście w życie

1 stycznia 2026 r. (art. 5 projektu). Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 18 ust. 8 ustawy mają pozostać w mocy nie dłużej niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy (art. 4).

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 1894: 1894-uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.