Przedstawiony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Prezydencki projekt (druk nr 1898) podnosi w PIT próg skali podatkowej ze 120 000 zł do 140 000 zł i zwiększa kwotę zmniejszającą podatek dla rodziców z co najmniej dwojgiem dzieci do 16 800 zł. Równolegle zaostrza i rozszerza narzędzia uszczelniające: CIT (publikacja danych), Ordynację podatkową (wyższe dodatkowe zobowiązanie podatkowe), VAT (podzielona płatność) oraz ustawę o KAS (cykliczne kontrole cen transferowych). Według uzasadnienia celem jest wsparcie rodzin i przeciwdziałanie kryzysowi demograficznemu, a źródłem finansowania mają być wyższe wpływy z CIT i VAT.

Najważniejsze zmiany

• W ustawie PIT próg podatkowy w skali podatkowej rośnie z 120 000 zł do 140 000 zł; uzasadnienie wskazuje, że próg wprowadzono w 2022 r. i nie był waloryzowany, a stawki 12% i 32% pozostają bez zmian.
• Kwota zmniejszająca podatek dla rodziców (opiekunów prawnych) z co najmniej dwojgiem dzieci, rozliczających się według skali podatkowej, rośnie do 16 800 zł. Według uzasadnienia dochód rodzica dwójki dzieci będzie efektywnie wolny od PIT do 140 000 zł rocznie. Z preferencji wyłączone są osoby podlegające daninie solidarnościowej, a prawo do pozostałej ulgi na dzieci pozostaje.
• W ustawie CIT rozszerzono zakres informacji o największych podatnikach publikowanych corocznie, w tym o wartości transferowanych z Polski dywidend, odsetek i usług niematerialnych. Minister finansów publicznych ma też corocznie publikować dane o dochodach z CIT za rok poprzedni.
• W Ordynacji podatkowej stawka dodatkowego zobowiązania podatkowego z art. 58a § 1 rośnie z 10% do 20% ustalonego zobowiązania, w szczególności w związku z doszacowaniem dochodu lub zmniejszeniem straty przy transakcjach z podmiotami powiązanymi.
• W ustawie VAT dodawany jest art. 4a: minister, w porozumieniu z Szefem KAS, do 30 czerwca każdego roku publikuje raport za rok poprzedni o wpływach z VAT i działaniach KAS, a także dokonuje analizy ryzyka w kontekście zakresu podzielonej płatności; według projektu analiza ma być wykonywana w terminie półrocznym.
• Załącznik nr 15 do ustawy VAT zostaje rozszerzony o usługi związane z transportem cysternami oraz dostawy olejów roślinnych, co objmie je obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności.
• W ustawie o KAS wprowadza się obowiązek kontroli celno-skarbowej cen transferowych największych przedsiębiorstw w cyklu trzyletnim.

Kogo dotyczy

• Podatnicy PIT rozliczający się według skali podatkowej, w tym rodzice i opiekunowie prawni z co najmniej dwojgiem dzieci
• Największe przedsiębiorstwa i grupy kapitałowe (CIT, ceny transferowe, kontrole KAS)
• Podatnicy dokonujący transakcji z podmiotami powiązanymi (wyższe dodatkowe zobowiązanie podatkowe)
• Przedsiębiorcy handlujący olejami roślinnymi i świadczący usługi transportu cysternami (podzielona płatność)
• Minister właściwy do spraw finansów publicznych i Szef KAS (nowe obowiązki raportowe, analityczne i kontrolne)

Potencjalne skutki praktyczne

Dla osób rozliczających się według skali projekt oznacza niższe obciążenie PIT, a dla rodziców z co najmniej dwojgiem dzieci dodatkowo wyższą kwotę zmniejszającą podatek. Według uzasadnienia koszt budżetowy przesunięcia progu to 4⁠–⁠5 mld zł rocznie, a nowej preferencji ok. 13⁠–⁠14 mld zł (potencjalnie ponad 3 mln podatników). Firmy z grup powiązanych muszą liczyć się z częstszymi kontrolami cen transferowych, publikacją danych i podwójną stawką dodatkowego zobowiązania. Branże objęte podzieloną płatnością przejdą na nowy obowiązek w handlu tymi towarami i usługami. Projektodawca szacuje dodatkowe dochody z CIT i z VAT na co najmniej 10 mld zł rocznie każde; są to założenia autora projektu. Według uzasadnienia projekt nie wprowadza dodatkowych obowiązków administracyjnych dla podatników w zakresie publikacji danych CIT.

Wejście w życie

Planowany termin to 1 stycznia 2026 r. Wyjątek stanowią art. 3 (Ordynacja podatkowa) oraz art. 4 pkt 3 (podzielona płatność), które wchodzą w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia. Zmiany w PIT stosuje się do przychodów uzyskanych od 1 stycznia 2026 r. Do spraw o dodatkowe zobowiązanie podatkowe (art. 58b Ordynacji) wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie art. 3 stosuje się przepisy dotychczasowe. Obowiązek podzielonej płatności dotyczy dostaw, w których obowiązek podatkowy powstaje po wejściu w życie art. 4 pkt 3.

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 1898: 1898-uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.