Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Poselski projekt podnosi z 1000 zł do 5000 zł limit zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) dla sprzedaży rzeczy ruchomych oraz dla pożyczek udzielanych między podmiotami spoza najbliższego kręgu rodziny i I grupy podatkowej. Zdaniem autorów limit jest nieaktualny wobec wzrostu płac i inflacji, a obecne zasady powodują masowe wezwania do zapłaty drobnych kwot, których koszt obsługi często przewyższa wpływy. Projekt jest na etapie I czytania w Sejmie.

Najważniejsze zmiany

• Zmiana art. 9 pkt 6 ustawy o PCC: zwolnienie sprzedaży rzeczy ruchomych, gdy podstawa opodatkowania nie przekracza 5000 zł (obecnie 1000 zł).
• Zmiana art. 9 pkt 10 lit. d ustawy o PCC: zwolnienie pożyczek udzielanych na podstawie umowy zawartej między innymi podmiotami niż osoby z lit. b i c, gdy kwota lub wartość pożyczki nie przekracza 5000 zł (obecnie 1000 zł).
• Limit 1000 zł dla sprzedaży rzeczy ruchomych nie był zmieniany od wejścia w życie ustawy o PCC 1 stycznia 2001 r.; obecne brzmienie przepisu o pożyczkach obowiązuje od 1 stycznia 2019 r.
• Uzasadnienie wskazuje, że płaca minimalna wzrosła z 760 zł brutto w 2001 r. do 4806 zł brutto od 2026 r. (6,32 razy), co odpowiadałoby limitowi ok. 6320 zł; przyjęto 5000 zł ze względu na skutki dla budżetu.
• Autorzy szacują maksymalną utratę wpływów jednostek samorządu terytorialnego na ok. 500 mln zł rocznie (ok. 6 mln transakcji w przedziale 1001⁠-⁠5000 zł rocznie, średni podatek 80 zł, plus PCC od pożyczek).
• Projekt ma wejść w życie po upływie 1 miesiąca od dnia ogłoszenia (art. 2 projektu).

Kogo dotyczy

• Osoby fizyczne i inne podmioty sprzedające lub kupujące rzeczy ruchome o wartości od 1001 zł do 5000 zł
• Pożyczkodawcy i pożyczkobiorcy w umowach pożyczki zawieranych między podmiotami niebędącymi osobami z art. 9 pkt 10 lit. b i c (m.in. bliska rodzina, I grupa podatkowa) o kwocie do 5000 zł
• Organy podatkowe (urzędy skarbowe) prowadzące kontrole i wysyłające wezwania do zapłaty PCC
• Jednostki samorządu terytorialnego, których budżety zasila PCC

Potencjalne skutki praktyczne

Według uzasadnienia mniej transakcji będzie wymagało składania deklaracji PCC-⁠3 i zapłaty podatku, a podatnicy rzadziej otrzymają wezwania do zapłaty drobnych kwot z odsetkami. Uzasadnienie wskazuje na ograniczenie kosztów administracyjnych urzędów, ale jednocześnie przyznaje spadek wpływów samorządów do ok. 500 mln zł rocznie. W uzasadnieniu stwierdzono, że projekt nie ma wpływu na działalność mikro-, małych i średnich przedsiębiorców ani nie zwiększa ich obciążeń administracyjnych; dokumenty nie zawierają szczegółowej analizy skutków dla firm.

Wejście w życie

Po upływie 1 miesiąca od dnia ogłoszenia ustawy (art. 2 projektu); konkretna data nie została określona w dokumentach.

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 1899: 1899-uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.