Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o dokumentach publicznych oraz ustawy o podatku akcyzowym

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt przyznaje Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. prawo wyłączne do wytwarzania blankietów niektórych dokumentów publicznych, które może objąć także ich indywidualizację lub personalizację. Zmiany obejmują ustawę o dokumentach publicznych oraz dostosowujące przepisy ustawy o podatku akcyzowym. Według uzasadnienia celem jest ochrona bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego oraz objęcie wytwarzania dokumentów nadzorem krajowej władzy bezpieczeństwa. Status projektu: Prezydent podpisał ustawę.

Najważniejsze zmiany

• Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. otrzymuje prawo wyłączne do wytwarzania blankietów niektórych dokumentów publicznych; prawo to może objąć także indywidualizację lub personalizację tych dokumentów.
• Wytwórca wyłączny ma obowiązek posiadać aktualny, certyfikowany i nadzorowany przez niezależną jednostkę certyfikującą system zarządzania bezpieczeństwem, potwierdzony certyfikatem zgodności z normą ISO 14298.
• Wytwórca wyłączny ma obowiązek ochrony informacji niejawnych o klauzuli „tajne” (ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych) oraz informacji niejawnych międzynarodowych o klauzuli „Secret UE/EU Secret”.
• W ustawie z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych wprowadzane są także zmiany dostosowujące i porządkowe, których uzasadnienie nie opisuje szczegółowo.
• W ustawie z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym projekt przewiduje zmiany dostosowujące; uzasadnienie wiąże je z bezpieczeństwem znaków akcyzy (wpływy z akcyzy zaplanowane w projekcie budżetu na 2026 r. to 103,3 mld zł, ok. 16% dochodów).
• Projekt zakłada wejście ustawy w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

Kogo dotyczy

• Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. jako wytwórca wyłączny
• Podmioty, które dotychczas lub potencjalnie mogłyby wytwarzać blankiety dokumentów publicznych objętych prawem wyłącznym (w tym z udziałem kapitału zagranicznego)
• Zamawiający blankiety i spersonalizowane dokumenty publiczne
• Podmioty związane z obrotem towarami akcyzowymi oznaczanymi znakami akcyzy

Potencjalne skutki praktyczne

Uzasadnienie nie podaje, które konkretnie dokumenty publiczne i druki zabezpieczone obejmie prawo wyłączne ani jakie dokładnie zmiany wprowadzono w ustawie o podatku akcyzowym; wskazuje jedynie na ich dostosowujący charakter. Według autorów projektu regulacje nie będą miały wpływu na mikro-, małych i średnich przedsiębiorców w rozumieniu Prawa przedsiębiorców. Dokumenty nie zawierają oceny skutków finansowych dla przedsiębiorców ani opisu zmian w obowiązkach podatników akcyzy.

Wejście w życie

1 stycznia 2026 r. (według uzasadnienia projektu)

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 1996: 1996-uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.