Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt zastępuje dotychczasową opłatę miejscową opłatą turystyczną (pobytową), pobieraną za każdą rozpoczętą dobę pobytu dłużej niż dobę. Rezygnuje z powiązania opłaty z warunkami klimatycznymi, krajobrazowymi i innymi warunkami pobytu oraz z rozporządzeniem Rady Ministrów z 18 grudnia 2007 r. Zgodnie z uzasadnieniem celem jest umożliwienie poboru opłaty także miejscowościom, które obecnie nie spełniają formalnych kryteriów (m.in. przez normy jakości powietrza w strefie), oraz rekompensata kosztów gmin związanych z ruchem turystycznym. Opłata pozostaje fakultatywna i stanowi dochód własny gminy.

Najważniejsze zmiany

• Wyraz „miejscowa” w art. 1 pkt 5, art. 17 i art. 19 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz „miejscowej” w art. 4 pkt 3 lit. c i art. 5 pkt 3 lit. c ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zastępuje się wyrazem „turystyczna”/„turystycznej”.
• Art. 17 ust. 1 otrzymuje nowe brzmienie: rada gminy może wprowadzić opłatę turystyczną od osób fizycznych przebywających w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych dłużej niż dobę, za każdą rozpoczętą dobę pobytu.
• Dodawany art. 17 ust. 2b wyłącza z opłaty osoby, które ukończyły 70 lat, członków rodziny wielodzietnej (w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o Karcie Dużej Rodziny) oraz osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności.
• Uchylone zostają ust. 3 i 4 w art. 17 (w uzasadnieniu mowa o usunięciu delegacji do rozporządzenia), a rada gminy według nowego ust. 5 ustala miejscowości poboru i wysokość opłaty, może ją zróżnicować między miejscowościami oraz ze względu na rodzaj obiektu.
• Stawka opłaty turystycznej nie może przekroczyć 5 zł dziennie (art. 19 pkt 1 lit. b); uchylona zostaje lit. c. Do 31 grudnia 2027 r. górna granica wynosi 5 zł, a Minister Finansów po raz pierwszy ogłosi górną granicę na rok podatkowy 2028 w obwieszczeniu z art. 20 ust. 2.
• Uchwała o opłacie miejscowej podjęta przed wejściem w życie ustawy pozostaje w mocy nie dłużej niż rok od wejścia w życie ustawy, chyba że rada gminy uchyli ją wcześniej; w tym czasie stosuje się dotychczasowe przepisy, nie można wprowadzić opłaty turystycznej ani podnieść stawki opłaty miejscowej.
• Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Kogo dotyczy

• Gminy (rady gminy), które mogą wprowadzać opłatę lokalną
• Osoby fizyczne przebywające w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych dłużej niż dobę
• Osoby zwolnione z opłaty: po 70. roku życia, członkowie rodzin wielodzietnych, osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności
• Gminy, które wprowadziły dotychczasową opłatę miejscową
• Minister właściwy do spraw finansów publicznych (obwieszczenie o górnej granicy stawki)

Potencjalne skutki praktyczne

Gminy zyskają możliwość wprowadzenia opłaty bez spełniania warunków klimatycznych i krajobrazowych, co według uzasadnienia ma objąć także miejscowości turystyczne dotąd wykluczone. Gminy, które już pobierają opłatę miejscową, muszą uwzględnić roczny okres obowiązywania dotychczasowych uchwał i zakaz podnoszenia ich stawek. Rada gminy będzie mogła różnicować stawki według miejscowości i rodzaju obiektu, a osoby zobowiązane do uiszczania opłaty skorzystają z nowych wyłączeń. W dokumentach nie wskazano szacunków skutków finansowych dla gmin ani dla podatników.

Wejście w życie

Pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy (art. 5); konkretna data nie została określona w dokumentach.

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 2033: 2033-ustawa i uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.