Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt aktualizuje tzw. akcyzową mapę drogową z 2022 r. i podnosi stawki akcyzy na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane, cydr, perry i wyroby pośrednie: w 2026 r. o 15% względem stawek z 2025 r., a w 2027 r. o 10% r/r. Jego celem jest ograniczenie dostępności cenowej alkoholu i skutków jego nadużywania. Dodatkowo nadwyżka wpływów z akcyzy ponad wskazane progi ma stanowić przychód Narodowego Funduszu Zdrowia. Autorzy uzasadniają zmiany tym, że inflacja i wzrost wynagrodzeń zdezaktualizowały dotychczasowe założenia.

Najważniejsze zmiany

• Stawka akcyzy na alkohol etylowy wzrośnie z 8391,00 zł/hl 100% vol. do 9190,00 zł w 2026 r. i do 10109,00 zł/hl 100% vol. w 2027 r.
• Stawka na piwo wzrośnie z 11,47 zł/hl st. Plato do 12,56 zł w 2026 r. i do 13,82 zł/hl st. Plato w 2027 r.
• Stawka na wino i napoje fermentowane wzrośnie z 233,00 zł/hl do 255,30 zł w 2026 r. i do 280,83 zł/hl w 2027 r.; dla cydru i perry o mocy do 5% obj. z 97,00 zł/hl do 111,55 zł, a następnie do 122,71 zł/hl.
• Stawka na wyroby pośrednie wzrośnie z 467,00 zł/hl do 511,75 zł w 2026 r. i do 562,93 zł/hl w 2027 r.
• Nowy art. 10a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi: wpływy z akcyzy ponad 10 400 mln zł (alkohol etylowy), 3 700 mln zł (piwo) oraz 600 mln zł (wino, napoje fermentowane z art. 96 i wyroby pośrednie) mają stanowić przychód NFZ.
• Środki z nadwyżek akcyzy trafią do NFZ po raz pierwszy w 2028 r., z uwzględnieniem rocznych wpływów z akcyzy za 2027 r.; mają służyć m.in. działaniom edukacyjnym i profilaktycznym oraz świadczeniom z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.
• Projekt zmienia art. 93 ust. 4, art. 94 ust. 4, art. 95 ust. 4, art. 96 ust. 4 i art. 97 ust. 4 (stawki na 2027 r.) oraz art. 165a ustawy o podatku akcyzowym (stawki na 2026 r.), a także ustawę o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Kogo dotyczy

• Producenci i podmioty obrotu alkoholem etylowym, piwem, winem, napojami fermentowanymi, cydrem, perry i wyrobami pośrednimi (podatnicy akcyzy)
• Mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa z branży napojów alkoholowych
• Konsumenci napojów alkoholowych (w razie przeniesienia akcyzy na ceny)
• Narodowy Fundusz Zdrowia jako odbiorca nadwyżek wpływów z akcyzy

Potencjalne skutki praktyczne

Uzasadnienie przyznaje, że należy liczyć się ze zwiększeniem obciążeń, także dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, z powodu wzrostu akcyzy. Według obliczeń MF, jeśli podatnicy przeniosą akcyzę na konsumentów, cena butelki wódki 40% 0,5 l z VAT wzrośnie z 32 zł (2025) do 34,95 zł (+9,2%) w 2026 r. i 37,21 zł (+6,5%) w 2027 r. Dla piwa 12,5 Plato 0,5 l prognoza wynosi 3,50 zł, 3,63 zł (+4,57%) i 3,72 zł (+2,48%), dla wina 0,75 l 25 zł, 25,31 zł (+1,24%) i 25,54 zł (+0,9%), a dla porto 0,5 l 30 zł, 30,41 zł (+1,37%) i 30,73 zł (+1,05%). W dokumentach nie podano szacunków wpływów budżetowych z podwyżek ani kwot, które trafią do NFZ.

Wejście w życie

Projekt przewiduje 6-⁠miesięczne vacatio legis, z wyjątkiem art. 1 pkt 1, art. 2 i art. 3, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. Stawka akcyzy przewidziana na 2026 r. będzie obowiązywać nie wcześniej niż 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 2396: 2396-uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.