Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo przedsiębiorców oraz ustawy o podatku od towarów i usług

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt podnosi z 15 000 zł do 25 000 zł limit płatności gotówkowych między przedsiębiorcami z art. 19 pkt 2 Prawa przedsiębiorców. Zmienia też art. 108a ust. 1a ustawy o VAT, tak aby próg obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności odsyłał do kwoty z art. 19 Prawa przedsiębiorców, a nie wskazywał 15 000 zł wprost. Według uzasadnienia celem jest urealnienie progu ustalonego w 2018 r., którego siłę nabywczą osłabiła inflacja. Autorzy twierdzą też, że zmiana automatycznie podniesie progi w PIT, CIT i Ordynacji podatkowej, choć projekt tych ustaw nie nowelizuje.

Najważniejsze zmiany

• Art. 1 projektu zastępuje w art. 19 pkt 2 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców wyrazy „15 000 zł” wyrazami „25 000 zł”.
• Art. 2 projektu zmienia art. 108a ust. 1a ustawy o VAT: zamiast „kwotę 15 000 zł” ma być „kwota, o której mowa w art. 19” Prawa przedsiębiorców. Według uzasadnienia próg obowiązkowego split payment będzie więc zawsze zgodny z limitem gotówkowym.
• Art. 3 projektu to przepis przejściowy: do płatności dokonywanych po wejściu w życie ustawy, wynikających z transakcji zawartych wcześniej, stosuje się art. 19 w nowym brzmieniu. O progu decyduje więc data płatności, a nie data zawarcia umowy.
• Uzasadnienie podaje, że skumulowana inflacja CPI z lat 2018⁠–⁠2026 (część wskaźników to projekcje NBP dla 2025 i 2026 r.) wynosi niemal 60%. Z tego wynika kwota ok. 23 961 zł, którą autorzy zaokrąglają do 25 000 zł.
• Autorzy uważają, że art. 22p ust. 1 ustawy o PIT, art. 15d ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT i art. 117ba Ordynacji podatkowej odsyłają dynamicznie do art. 19 Prawa przedsiębiorców. Ich zdaniem wydatki i transakcje w przedziale 15 000⁠–⁠24 999 zł nie będą już objęte sankcjami (wyłączenie z kosztów, solidarna odpowiedzialność, obowiązki związane z Białą Listą) bez zmiany tych ustaw.
• Według uzasadnienia zmiana ma też refleksowo wyłączyć odpowiedzialność karnoskarbową w tym przedziale kwot, bez nowelizacji Kodeksu karnego skarbowego.
• Art. 4 projektu: ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Uzasadnienie wiąże ten termin ze stabilnością księgową i rozliczeniami rocznymi.

Kogo dotyczy

• Przedsiębiorcy dokonujący i przyjmujący płatności w obrocie B2B, w szczególności mikro, mali i średni
• Podatnicy PIT i CIT prowadzący działalność gospodarczą, w zakresie kosztów uzyskania przychodów
• Podatnicy VAT nabywający towary i usługi z załącznika nr 15 do ustawy o VAT, objęci obowiązkowym split payment
• Strony umów wieloletnich, np. leasingu, umów ramowych, długoterminowych kontraktów budowlanych, zawartych przed wejściem ustawy w życie
• Księgowi i doradcy podatkowi obsługujący rozliczenia tych podmiotów

Potencjalne skutki praktyczne

Zgodnie z uzasadnieniem przedsiębiorcy mogliby w szerszym zakresie rozliczać się gotówką i płacić poza split payment przy transakcjach do 25 000 zł. Autorzy szacują, że oszczędności na kosztach obsługi bankowej wyniosą „setki milionów złotych” w skali kraju, ale nie przedstawiają szczegółowych wyliczeń. Uzasadnienie przyznaje ryzyko nieznacznego spadku ujawnialności części transakcji, które uważa za kompensowane mniejszymi nakładami organów na ściganie drobnych naruszeń. Ocena, że PIT, CIT, Ordynacja podatkowa i Kodeks karny skarbowy zmienią się automatycznie, jest stanowiskiem projektodawców. Sam projekt nowelizuje tylko Prawo przedsiębiorców i ustawę o VAT.

Wejście w życie

1 stycznia 2027 r. (art. 4 projektu).

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 2806: 2806-ustawa i uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.