Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt podnosi próg w skali podatkowej PIT ze 120 000 zł do 180 000 zł przy niezmienionych stawkach 12% i 32% oraz kwocie wolnej 30 000 zł. Według uzasadnienia ma to dostosować opodatkowanie do wzrostu wynagrodzeń; koszt szacuje się na ok. 25 mld zł rocznie. Jako źródło sfinansowania projekt przewiduje obowiązkowe obejmowanie największych podatników CIT Programem Współdziałania z Ordynacji podatkowej. Autorzy szacują, że da to ok. 23,0 mld zł rocznie dodatkowych wpływów z CIT dzięki ograniczeniu „luki CIT”.

Najważniejsze zmiany

• W art. 27 ust. 1 ustawy o PIT drugi próg skali przesuwa się na 180 000 zł: do tej kwoty podatek wynosi 12% minus kwota zmniejszająca 3 600 zł, a powyżej 18 000 zł + 32% nadwyżki ponad 180 000 zł.
• W art. 32 ust. 2 i 3 ustawy o PIT zmienia się zasady poboru zaliczek przez płatników, tak aby 12% stosować do dochodu od początku roku do 180 000 zł, a 32% do nadwyżki ponad tę kwotę. Dotyczy to także oświadczeń o rozliczeniu z małżonkiem lub dzieckiem (art. 6 ust. 2 albo 4d).
• Nowy art. 20sa Ordynacji podatkowej: Szef KAS do 31 grudnia 2026 r. zawiadamia o obowiązku przystąpienia do umowy o współdziałanie podatników CIT z przychodami powyżej kwoty z art. 20s § 3 oraz 500 podatników o największej sumie przychodów. Mają oni 6 miesięcy od doręczenia zawiadomienia; jeśli nie podpiszą umowy, uznaje się ją za zawartą 1 lipca 2027 r. (z pominięciem art. 20s § 4 i 5).
• Od 2027 r. Szef KAS ma co roku do 31 października zawiadamiać kolejnych podatników o obowiązku przystąpienia do umowy o współdziałanie, z terminem 6 miesięcy od doręczenia zawiadomienia. Przepisy nie dotyczą podatników, którzy już zawarli umowę o współdziałanie (art. 20za).
• Minister finansów publicznych ma opublikować w BIP wzorzec umowy, a Szef KAS w terminie 30 dni od zawarcia umowy ma przekazać podatnikowi podpisany egzemplarz z adnotacją o przystąpieniu z mocy prawa. Art. 20x otrzymuje § 5, który wyłącza jego stosowanie do podatników z art. 20sa § 1 i § 3.
• Nowy art. 20zla: jeśli audyt monitorujący ujawni brak ram wewnętrznego nadzoru podatkowego (art. 20u pkt 2), Szef KAS nakłada decyzją karę pieniężną do 1 000 000 zł. Od decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od doręczenia.
• Według uzasadnienia do 30 czerwca 2027 r. do Programu dołączy ok. 580 podmiotów (500 indywidualnych i wszystkie podatkowe grupy kapitałowe o przychodach powyżej 50 mln euro rocznie), a w kolejnych okresach pozostałe podmioty przekraczające ten próg.

Kogo dotyczy

• Podatnicy PIT opodatkowani skalą podatkową z dochodami powyżej 120 000 zł (według uzasadnienia ok. 2 mln osób; za 2025 r. ok. 2,41 mln), w tym małżonkowie rozliczający się wspólnie
• Płatnicy zaliczek na PIT (pracodawcy i inni płatnicy) w zakresie poboru zaliczek
• Najwięksi podatnicy CIT o przychodach powyżej 50 mln euro rocznie (ok. 4350 podmiotów)
• Podatkowe grupy kapitałowe o przychodach powyżej 50 mln euro rocznie (ok. 80 podmiotów)
• Krajowa Administracja Skarbowa i Szef KAS (obsługa Programu Współdziałania, audyty, kary)

Potencjalne skutki praktyczne

Podatnicy PIT z dochodami powyżej 120 000 zł zapłacą niższy podatek; uzasadnienie szacuje wzrost dochodów rozporządzalnych na ok. 25 mld zł rocznie, a łączny próg dla małżonków rozliczających się wspólnie ma wzrosnąć z 240 000 zł do 360 000 zł. Płatnicy będą musieli zaktualizować system naliczania zaliczek. Duzi podatnicy CIT wejdą do Programu Współdziałania, co oznacza obowiązek sporządzenia ram wewnętrznego nadzoru podatkowego, audyt wstępny KAS i umowę z Szefem KAS (także z mocy prawa), a w razie braku ram – ryzyko kary do 1 000 000 zł. Uzasadnienie podaje, że projekt nie wpływa na MŚP i jest neutralny dla budżetu: minus ok. 25 mld zł z PIT, plus ok. 23 mld zł z CIT, ponad 2 mld zł z VAT i akcyzy oraz ok. 0,3 mld zł kosztów obsługi administracyjnej. Dokumenty nie podają kwoty z art. 20s § 3 – uzasadnienie wskazuje jedynie próg 50 mln euro. Tekst art. 20sa § 4 odwołuje się do terminu z § 1, co może wymagać doprecyzowania w toku prac.

Wejście w życie

Ustawa wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r., z wyjątkiem art. 2 (zmiany w Ordynacji podatkowej dotyczące Programu Współdziałania), który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 3156: 3156-ustawa i uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.