Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt nowelizuje ustawę o podatku akcyzowym oraz ustawy o autostradach płatnych i KFD, Prawo ochrony środowiska i ustawę o podatku od wydobycia niektórych kopalin. Według uzasadnienia zmiany mają głównie charakter doprecyzowujący i upraszczający, ale część z nich wprowadza korzystne rozwiązania dla przedsiębiorców (m.in. dotyczące składów podatkowych, biopaliw, produktów ubocznych, dokumentów zastępczych przy awarii EMCS PL2). Projekt rozszerza też zakres ulgi inwestycyjnej w podatku od wydobycia miedzi i srebra, ze skutkiem od 1 stycznia 2026 r.

Najważniejsze zmiany

• Art. 48 ust. 3a ustawy akcyzowej: podmiot magazynujący w składzie podatkowym więcej niż jeden rodzaj napojów alkoholowych będzie musiał osiągnąć tylko najwyższy próg minimalnej kwoty zawieszonej akcyzy (np. 23 mln zł dla alkoholu etylowego zamiast osobno 23 mln zł i 8 mln zł dla piwa), a przy badaniu progu uwzględnia się kwoty od wszystkich rodzajów napojów; przepisy mają się stosować także do zezwoleń wydanych przed wejściem w życie zmian (art. 5 projektu).
• Art. 8 ust. 5: cenę sprzedaży paczki papierosów lub tytoniu do palenia będzie można podwyższyć o koszt zakupu banderoli legalizacyjnej wynikający z rozporządzenia (papierosy – 1,50 zł, tytoń do 200 g włącznie – 3,60 zł, powyżej 200 g – 14,50 zł), zamiast obecnej stałej kwoty 1,30 zł.
• Nowe dokumenty zastępcze na wypadek niedostępności Systemu EMCS PL2: podział rozpoczętego przemieszczenia wyrobów energetycznych transportem kolejowym (art. 41i ust. 2b i 2c) oraz zmiana miejsca przeznaczenia (art. 46t ust. 4a i 4b), z obowiązkiem niezwłocznego przekazania danych do Systemu po przywróceniu jego dostępności; nowy ust. 4a w art. 46j umożliwia też potwierdzenie odbioru paliw lotniczych na płycie lotniska przez system teleinformatyczny podmiotu wysyłającego.
• Akcyza od napojów alkoholowych i wyrobów energetycznych: art. 83aa dopuszcza obniżenie akcyzy o kwotę zapłaconą w razie całkowitego zniszczenia przeterminowanych napojów alkoholowych w obecności przedstawiciela naczelnika urzędu celno-skarbowego; art. 87 ust. 1a wyłącza z produkcji mieszanie poza składem podatkowym w jednym zbiorniku bioLNG (CN 2711 19 00) i LNG (CN 2711 11 00); art. 87 ust. 2a traktuje zużycie niewielkich ilości ubocznych wyrobów energetycznych na własne potrzeby jak sprzedaż (próg 0,1% przychodu z hipotetycznej sprzedaży).
• Zerowa stawka akcyzy: zniesienie wymogu produkcji biogazu, wodoru i biowodoru w składzie podatkowym (art. 89 ust. 1 pkt 12 lit. b), odejście od obowiązku przemieszczenia w EMCS PL2, gdy ten sam podmiot jako zarejestrowany odbiorca nabywa wyroby wewnątrzwspólnotowo, a jako zużywający podmiot gospodarczy zużywa je w miejscu odbioru (art. 89 ust. 2 pkt 5), oraz doprecyzowanie stawki dla dodatków i domieszek do paliw (art. 89 ust. 1c–1e).
• Inne zmiany akcyzowe: możliwość cofnięcia numeru akcyzowego na wniosek podmiotu przez PUESC (art. 20ma), zwolnienie z akcyzy benzyny CN 2710 12 45 (NATO F-⁠67) zużywanej w dronach (art. 32 ust. 1 pkt 1), możliwość uwzględnienia w podstawie opodatkowania samochodu osobowego rabatów udzielonych do dnia powstania obowiązku podatkowego (art. 104 ust. 1a); ponadto NUCS, który wydał decyzję w sprawie akcyzy, będzie określał także opłatę paliwową i emisyjną (art. 2 i 3 projektu).
• Podatek od wydobycia niektórych kopalin (art. 4 projektu): kwalifikowane nakłady inwestycyjne rozszerzono o nakłady na koncesje i na zakończenie działalności wydobywczej (likwidacja środków trwałych, rekultywacja), wyłączono różnice kursowe, dodano art. 10b ust. 9a (oddanie środków trwałych wykonawcom o charakterze pomocniczym nie powoduje utraty odliczenia) oraz zasady zaokrąglania kwot do pełnych złotych (art. 14 ust. 1b).

Kogo dotyczy

• Podatnicy akcyzy, w tym prowadzący składy podatkowe napojów alkoholowych oraz podmioty magazynujące lub przeładowujące alkohol i piwo
• Producenci i sprzedawcy wyrobów tytoniowych (papierosy, tytoń do palenia)
• Podmioty obsługujące przemieszczenia wyrobów akcyzowych w Systemie EMCS PL2, w tym uprawnieni odbiorcy, zarejestrowani odbiorcy, zużywające podmioty gospodarcze i odbiorcy paliw lotniczych
• Producenci i dostawcy biopaliw (bioLNG, biogaz, wodór, biowodór) oraz podmioty uzyskujące uboczne wyroby energetyczne w produkcji wyrobów nieakcyzowych
• Podatnicy podatku od wydobycia miedzi i srebra, korzystający z ulgi inwestycyjnej
• Sprzedawcy i nabywcy samochodów osobowych oraz podmioty rozliczające opłatę paliwową i opłatę emisyjną

Potencjalne skutki praktyczne

Według uzasadnienia zmiany mają pozytywnie wpłynąć na działalność mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, ograniczając obciążenia administracyjne i łagodząc warunki prowadzenia działalności (np. niższe wymogi dla składów alkoholowych, dokumenty zastępcze w razie awarii Systemu, brak konieczności użycia EMCS PL2 przy podwójnym statusie podmiotu). W podatku od wydobycia kopalin szerszy katalog kwalifikowanych nakładów obejmie wydatki ponoszone od 1 stycznia 2026 r., a pierwsze odliczenie będzie możliwe w rozliczeniu za styczeń 2029 r. Dokumenty nie zawierają szacunków finansowych skutków projektu.

Wejście w życie

Ustawa wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia; zmiany w ustawie o podatku od wydobycia niektórych kopalin wejdą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od 1 stycznia 2026 r. (art. 12 projektu).

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Uzasadnienie.docm. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.