Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od wydobycia niektórych kopalin

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt nowelizuje ustawę o podatku od wydobycia niektórych kopalin w odniesieniu do wydobycia miedzi i srebra. Obniża współczynnik we wzorach z art. 7 ust. 2 i 4 w latach 2026⁠–⁠2028 oraz wprowadza od 2029 r. możliwość odliczania od podatku części kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych (tzw. ulga inwestycyjna). Zgodnie z uzasadnieniem celem jest stworzenie sprzyjających warunków do inwestowania w wydobycie miedzi w Polsce i pozostawienie podatnikom dodatkowych środków na rozwój działalności.

Najważniejsze zmiany

• Od 1 stycznia do 31 grudnia 2026 r. w wzorach z art. 7 ust. 2 i 4 liczba 0,85 zostaje zastąpiona liczbą 0,74, co według uzasadnienia obniży obciążenia z tytułu wydobycia miedzi i srebra w 2026 r. o ok. 500 mln zł.
• Od 1 stycznia 2027 r. do 31 grudnia 2028 r. liczba 0,85 zostaje zastąpiona liczbą 0,68, co ma obniżyć obciążenia o ok. 750 mln zł rocznie (w 2027 r. i 2028 r.).
• Nowy art. 10b wprowadza ulgę inwestycyjną: odliczenie 40% kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych, nie więcej niż 30% podatku obliczonego od miedzi i srebra wydobytych w danym miesiącu. Limit liczy się od podatku przed odliczeniem straty z art. 10a ust. 1. Nierozliczone odliczenie można przenosić na kolejne okresy rozliczeniowe przez maksymalnie 15 lat od końca roku poniesienia nakładu.
• Nakłady poniesione od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2028 r. będą mogły po raz pierwszy pomniejszyć podatek w deklaracji za styczeń 2029 r., nie później niż za grudzień 2043 r.
• Utrata prawa do odliczenia (art. 10b ust. 8 i 9) następuje, gdy w ciągu 10 lat od końca roku odliczenia lub poniesienia nakładu zobowiązanie zostanie umorzone, przedawnione, pokryte z bezzwrotnego wsparcia lub zwrócone albo gdy nakłady zostaną zbyte lub oddane do użytkowania innemu podmiotowi. Wówczas podatek za dany okres zwiększa się o uprzednio dokonane odliczenie.
• Nowy art. 10c obejmuje ulgą także podmioty, które mają koncesje na poszukiwanie, rozpoznawanie lub wydobycie miedzi i srebra, ale jeszcze nie wydobywają. Mogą one gromadzić 40% nakładów poniesionych od wejścia ustawy w życie i odliczać je od momentu, gdy staną się podatnikami (15 lat od końca roku, w którym nimi zostały). Składają informację o nakładach do 25 stycznia kolejnego roku, wyłącznie elektronicznie.
• Podatnik ma prowadzić księgi rachunkowe umożliwiające ustalenie nakładów i odliczeń oraz przechowywać je 15 lat od końca roku, w którym nakład odliczono od podatku. Ustawy o PIT i CIT mają wyjaśniać, że skorzystanie z ulgi nie oznacza „zwrotu” wydatku w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 45 (PIT) i art. 16 ust. 1 pkt 48 (CIT).

Kogo dotyczy

• Podatnicy podatku od wydobycia niektórych kopalin w zakresie wydobycia miedzi i srebra
• Podmioty niebędące jeszcze podatnikami, które uzyskały koncesje na poszukiwanie, rozpoznawanie lub wydobycie miedzi i srebra
• Podatnicy PIT i CIT korzystający z ulgi inwestycyjnej w podatku od wydobycia kopalin
• Organy podatkowe (naczelnik urzędu skarbowego w Legnicy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu) oraz organ wydający koncesje, który informuje ministra finansów

Potencjalne skutki praktyczne

Według uzasadnienia podatnicy zapłacą niższy podatek w latach 2026⁠–⁠2028, a od 2029 r. będą mogli pomniejszać go o część nakładów inwestycyjnych, co ma zwiększyć środki na inwestycje. Wiąże się to z nowymi obowiązkami ewidencyjnymi: szczegółowymi księgami, 15-⁠letnim przechowywaniem dokumentacji oraz, dla podmiotów jeszcze niebędących podatnikami, rocznymi informacjami o nakładach. Uzasadnienie zakłada też pośredni wpływ na MŚP jako zleceniobiorców i podwykonawców oraz na zatrudnienie w regionie. Ulga nie obejmuje wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego, co autor projektu uzasadnia odmienną sytuacją tych podmiotów i innym poziomem opodatkowania.

Wejście w życie

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. Przepisy o ulgach (art. 10b i 10c) stosuje się do kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych poniesionych od dnia wejścia w życie ustawy. Organ wydający koncesje informuje ministra finansów o dotychczas wydanych koncesjach w ciągu 30 dni od wejścia ustawy w życie.

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 1881: 1881-uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.