Projekt ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt ustawy wprowadza osobiste konta inwestycyjne (OKI), czyli wyodrębnione rachunki prowadzone przez instytucje finansowe, na których osoby fizyczne mogą gromadzić i inwestować aktywa. Zamiast PIT od dochodów kapitałowych aktywa na OKI mają być objęte nowym podatkiem od wartości aktywów, z kwotami wolnymi od podatku. Według uzasadnienia celem jest zachęcenie do inwestowania, pogłębienie i zwiększenie płynności polskiego rynku kapitałowego oraz poprawa efektywności zarządzania oszczędnościami gospodarstw domowych. Rozwiązanie jest inspirowane szwedzkim ISK.

Najważniejsze zmiany

• OKI może prowadzić osoba fizyczna, która ukończyła 18 lat, na jednego inwestującego przypada jedno konto (brak rachunków wspólnych), ale można zawrzeć więcej niż jedną umowę, także w formie umowy parasolowej z koordynatorem OKI (bankiem krajowym lub podmiotem prowadzącym działalność maklerską).
• Wprowadzony zostaje podatek od wartości aktywów: stawka to 19% stopy referencyjnej NBP z 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy, nie mniej niż 0,1%. W 2027 r. stawka wyniesie 0,85% (stopa referencyjna 4,5% na 31 października 2025 r.). Przychody i dochody z aktywów na OKI zostają wyłączone z PIT (nowy pkt 10 w art. 2 ust. 1 ustawy PIT).
• Podstawą obliczenia podatku jest suma średnich wartości aktywów ze wszystkich OKI podatnika. Średnia to suma dziennych wycen (stan na koniec dnia) powiększona o wpłaty (z odliczeniem wpłat z dnia wpłaty, jeśli nie było wypłaty, lub dodatniego salda wpłat i wypłat) i podzielona przez liczbę dni posiadania OKI.
• Zwolnienie od podatku obejmuje aktywa o charakterze oszczędnościowym do 25 000 zł i inwestycyjnym do 100 000 zł w roku podatkowym, przy czym łącznie zwolnienie nie może przekroczyć 100 000 zł. Od 2030 r. kwoty będą corocznie waloryzowane wskaźnikiem inflacji, a pierwsze obwieszczenie ma być ogłoszone do 30 listopada 2029 r.
• Instytucje finansowe do końca lutego roku następującego po roku podatkowym wysyłają do urzędu skarbowego imienną informację o prowadzeniu OKI. Podatnik składa zeznanie wyłącznie przez e-⁠Urząd Skarbowy w terminie od 15 marca do 31 maja i do 31 maja wpłaca podatek, a wpływy z podatku stanowią w całości dochód budżetu państwa.
• Inwestujący nie może być obciążany kosztami wpłat, wypłat, wypłat transferowych, prowadzenia OKI, braku aktywności i zawarcia umowy (z wyjątkiem kosztów wskazanych w art. 5 ust. 1 pkt 7). Wypłata transferowa ma nastąpić w terminie nie dłuższym niż 14 dni, a okres wypowiedzenia umowy nie może przekraczać 30 dni.
• Nadzór nad prowadzeniem OKI sprawuje KNF, a używanie nazwy „osobiste konto inwestycyjne” lub skrótu „OKI” przez nieuprawnionych podlega grzywnie do 1 000 000 zł lub karze pozbawienia wolności do lat 3.

Kogo dotyczy

• Osoby fizyczne zakładające OKI (podatnicy podatku od wartości aktywów, także niemający rezydencji podatkowej w Polsce)
• Banki krajowe i podmioty prowadzące działalność maklerską (w tym jako koordynatorzy OKI)
• Fundusze inwestycyjne, dobrowolne fundusze emerytalne i zakłady ubezpieczeń prowadzące OKI
• Emitenci i inne podmioty, których instrumenty mogą stanowić aktywa OKI (obligacje, akcje, listy zastawne, jednostki funduszy)

Potencjalne skutki praktyczne

Instytucje finansowe, które zdecydują się prowadzić OKI, będą musiały codziennie wyceniać aktywa, liczyć średnią wartość aktywów, przekazywać dane urzędom skarbowym i KNF, informować inwestujących o zgodności produktu z ich profilem oraz stosować zakaz obciążania kosztami. Inwestujący rozliczają się z podatku wyłącznie elektronicznie przez e-⁠Urząd Skarbowy. Dochody z aktywów na OKI są wyłączone z PIT, a podatek jest należny także od straty i nie stanowi ona straty podatkowej. W uzasadnieniu wskazano, że projekt może mieć wpływ na sektor małych i średnich przedsiębiorstw, bez bliższego opisu tego wpływu.

Wejście w życie

Ustawa ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. (art. 46); przepisy o waloryzacji kwot zwolnień stosuje się dopiero od roku podatkowego rozpoczynającego się 1 stycznia 2030 r.

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 2580: 2580-uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.