Projekt ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt podnosi stawki opłaty od środków spożywczych (tzw. opłaty cukrowej) za cukry, substancje słodzące, kofeinę i taurynę w napojach oraz zwiększa z 10% do 15% zryczałtowany podatek PIT od wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych oraz nagród ze sprzedaży premiowej. Według uzasadnienia pierwsza zmiana ma wzmocnić prozdrowotny efekt opłaty i ograniczyć dostępność ekonomiczną napojów słodzonych, a druga zwiększyć wpływy z podatku w związku z potrzebą stabilizacji finansów publicznych. Status projektu to archiwalny, a bieżący etap to wniosek Prezydenta (weto).

Najważniejsze zmiany

• Opłata stała za zawartość cukrów w ilości równej lub mniejszej niż 5 g w 100 ml napoju lub za zawartość jakiejkolwiek ilości co najmniej jednej substancji słodzącej rośnie z 0,50 zł do 0,70 zł (art. 12f ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym).
• Opłata zmienna za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju rośnie z 0,05 zł do 0,10 zł.
• Opłata stała za zawartość kofeiny lub tauryny (m.in. napoje energetyczne) rośnie z 0,10 zł do 1,00 zł (projektowany ust. 3).
• Zmiana maksymalnej wysokości opłaty w ust. 6 ma być konsekwencją zmian w ust. 1 i 3; uzasadnienie nie podaje nowej kwoty.
• Zryczałtowany podatek dochodowy od wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych lub nagród związanych ze sprzedażą premiową (art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy PIT) rośnie z 10% do 15%.
• Uzasadnienie nie wskazuje zmian w zwolnieniach z art. 21 ust. 1 pkt 6a (próg 2280 zł) i pkt 68 (próg 2000 zł) ustawy PIT, a jedynie opisuje je jako obowiązujące.
• Projekt przewiduje wejście w życie zmian w dniu 1 stycznia 2026 r. (skrócone vacatio legis).

Kogo dotyczy

• Podmioty zobowiązane do opłaty od środków spożywczych w zakresie napojów słodzonych oraz zawierających kofeinę lub taurynę, w tym mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa
• Płatnicy zryczałtowanego podatku od wygranych i nagród (organizatorzy konkursów, gier, zakładów wzajemnych i promocji ze sprzedażą premiową)
• Osoby fizyczne uzyskujące wygrane lub nagrody opodatkowane 10% stawką, od której nie przysługuje zwolnienie

Potencjalne skutki praktyczne

Uzasadnienie przewiduje zwiększenie obciążeń, także dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, w związku z wyższą opłatą od napojów słodzonych. Płatnicy podatku od wygranych i nagród będą musieli dostosować systemy informatyczne do nowej stawki 15% oraz nadal obliczać i pobierać podatek, odprowadzać go do urzędu skarbowego i składać roczne deklaracje. Dokumenty nie zawierają szacunków kwotowych wpływu na poszczególne firmy ani na dochody budżetu.

Wejście w życie

1 stycznia 2026 r. (według art. 3 projektu); projekt ma status archiwalny, a jego bieżący etap to wniosek Prezydenta (weto).

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 1836: 1836-uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.