Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt wyłącza z obniżonej, 5% stawki VAT część napojów bezalkoholowych zawierających co najmniej 20% soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego: napoje o mocy alkoholu powyżej 0,0%, piwo bezalkoholowe i inne napoje z dealkoholizacji lub zatrzymania fermentacji (0,0%) oraz napoje z kofeiną lub tauryną. Dla tych napojów stawka ma wzrosnąć do 23% w obrocie handlowym i z 8% do 23% w gastronomii. Według uzasadnienia celem zmiany jest ochrona zdrowia publicznego, zwłaszcza dzieci i młodzieży, oraz odpowiedzialna polityka społeczna i fiskalna.

Najważniejsze zmiany

• Stawka VAT na wskazane napoje sprzedawane w obrocie handlowym wzrasta z 5% do 23%, a sprzedawane w ramach usługi gastronomicznej (PKWiU 56) z 8% do 23%.
• Z preferencji wyłączone zostają napoje bezalkoholowe (CN 2202) z co najmniej 20% soku, o objętościowej mocy alkoholu powyżej 0,0% do 0,5%, w tym piwo bezalkoholowe.
• Z preferencji wyłączone zostają także piwo bezalkoholowe oraz inne niż piwo napoje bezalkoholowe powstałe w procesie dealkoholizacji lub zatrzymania fermentacji alkoholowej (np. wino, cydr, perry) o mocy alkoholu 0,0%.
• Z preferencji wyłączone zostają napoje energetyzujące, czyli napoje z dodatkiem kofeiny lub tauryny, niezależnie od dodanych ilości.
• Napoje tego rodzaju zawierające mniej niż 20% soku już są objęte stawką podstawową, więc według uzasadnienia wszystkie takie napoje będą opodatkowane jednakowo.
• Projekt nie zawiera odrębnych przepisów przejściowych; autor wskazuje, że zastosowanie właściwych stawek przy ich zmianie regulują już art. 41 ust. 14a–14g ustawy o VAT.
• Ustawa ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. (art. 2 projektu).

Kogo dotyczy

• Producenci i dystrybutorzy napojów bezalkoholowych z co najmniej 20% soku, w tym piwa i napojów winiarskich bezalkoholowych oraz napojów energetyzujących
• Sprzedawcy detaliczni i hurtowi tych napojów
• Podmioty świadczące usługi gastronomiczne (PKWiU 56)
• Podatnicy VAT prowadzący sprzedaż na kasach rejestrujących i księgowi obsługujący takie podmioty
• Konsumenci jako finalni odbiorcy, których obciąża VAT

Potencjalne skutki praktyczne

Według uzasadnienia podwyżka stawki może, zależnie od oferty i strategii sprzedaży, skutkować wzrostem cen tych towarów, a przy zmianie preferencji konsumentów także spadkiem wolumenu sprzedaży i dochodów. Autor projektu zaznacza, że z uwagi na konsumpcyjny charakter VAT skutków dla przedsiębiorców nie da się jednoznacznie oszacować, bo popyt może przenieść się na inne produkty. Firmy będą musiały dokonać przeglądu asortymentu oraz zmienić systemy księgowe (przypisanie nowych stawek) i kasy rejestrujące w placówkach handlowych i gastronomicznych.

Wejście w życie

1 stycznia 2027 r. (art. 2 projektu).

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 3135: 3135-uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.