Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt przedłuża o rok zwolnienie z podatku od spadków i darowizn (PSD) darowizn przeznaczonych na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. Zwolnione będą darowizny przeznaczone na ten cel w okresie od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. Celem projektu jest to, aby osoby, które nie zdążyły wydatkować darowizn do końca 2025 r., nie musiały ubiegać się o indywidualne ulgi w spłacie zobowiązań na podstawie Ordynacji podatkowej. Projekt zawiera też przepisy proceduralne dotyczące toczących się postępowań, wydanych decyzji i terminu złożenia zeznania SD-⁠3.

Najważniejsze zmiany

• Projektowany art. 19a ust. 1 uPSD zwalnia od PSD darowizny przeznaczone przez obdarowanego na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. w okresie od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. na terenie gmin, w których były lub są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków tej powodzi; zwolnienie obejmuje darowizny już dokonane oraz otrzymane w 2026 r.
• Projektowany art. 19a ust. 2 uPSD wyłącza dla środka trwałego będącego przedmiotem takiej darowizny stosowanie art. 23 ust. 1 pkt 45 i pkt 45a lit. a ustawy o PIT; zwolnienie dotyczy tylko obdarowanych będących osobami fizycznymi.
• Jeżeli obdarowany nie przeznaczy do 31 grudnia 2026 r. wszystkich przedmiotów darowizny na usunięcie skutków powodzi, w ich zakresie ma złożyć zeznanie (SD-⁠3) do 31 stycznia 2027 r. (projektowany art. 19b uPSD), co przesuwa moment liczenia miesięcznego terminu z art. 17a ust. 1 uPSD.
• Art. 2: organ podatkowy zawiesi na wniosek postępowanie podatkowe (w pierwszej instancji i odwoławcze) wobec obdarowanego, który złoży oświadczenie o zamiarze przeznaczenia darowizny do 31 grudnia 2026 r.; niezłożenie wniosku o podjęcie postępowania do końca 2026 r. skutkuje podjęciem go z urzędu po upływie terminu z art. 19a ust. 1 w celu umorzenia albo ustalenia wysokości zobowiązania.
• Art. 3: dla podatników z doręczoną decyzją, u których termin płatności nie upłynął do wejścia ustawy w życie, złożenie przed upływem terminu płatności oświadczenia o zamiarze przeznaczenia darowizny do 31 grudnia 2026 r. powoduje, że termin płatności podatku upłynie z dniem 31 stycznia 2027 r.; ci, którzy przeznaczyli darowiznę od 1 stycznia 2026 r. do wejścia w życie ustawy, mogą odwołać się od decyzji na zasadach ogólnych.
• Art. 4: obdarowany, który przeznaczy darowiznę do 31 grudnia 2026 r., może wnioskować o uchylenie albo zmianę decyzji ostatecznej w terminie pięciu lat od końca roku otrzymania darowizny; w razie zapłaty podatku następuje zwrot nadpłaty z urzędu (w całości lub w części) na zasadach ogólnych Ordynacji podatkowej, w tym zwrot odsetek za zwłokę, jeśli zostały uiszczone.

Kogo dotyczy

• Osoby fizyczne, które otrzymały darowizny przeznaczone na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. (zarówno poszkodowani, jak i inni obdarowani przeznaczający darowiznę na ten cel)
• Obdarowani, którzy nie zdążyli wydatkować darowizn do 31 grudnia 2025 r.
• Obdarowani, wobec których toczy się postępowanie podatkowe w sprawie PSD z tytułu takiej darowizny
• Obdarowani, którym doręczono decyzję w sprawie PSD lub wydano decyzję ostateczną ustalającą podatek
• Organy podatkowe (naczelnicy urzędów skarbowych) stosujące nowe przepisy proceduralne

Potencjalne skutki praktyczne

Obdarowani, którzy przeznaczą darowizny na usunięcie skutków powodzi do 31 grudnia 2026 r., nie zapłacą PSD i nie będą musieli korzystać z indywidualnych ulg w spłacie zobowiązań. Osoby, które już zapłaciły podatek lub otrzymały decyzję, mogą w określonych przypadkach liczyć na zawieszenie postępowania, odroczenie terminu płatności do 31 stycznia 2027 r. albo zwrot nadpłaty. Obdarowani, którzy nie wykorzystają całej darowizny na wskazany cel, powinni uwzględnić obowiązek złożenia zeznania SD-⁠3 do 31 stycznia 2027 r. w zakresie niewykorzystanej części. Dokumenty nie zawierają danych o szacowanych skutkach finansowych.

Wejście w życie

Zgodnie z art. 5 projektu ustawa ma wejść w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia.

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 2489: 2489-uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.