Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt przebudowuje opłatę miejscową i uzdrowiskową: pobór przez inkasentów zastępuje obowiązkowy pobór przez płatników, czyli podmioty świadczące usługi zakwaterowania, a obowiązek opłaty zależy od zakwaterowania, nie od celu pobytu. Znosi też wymóg czystości powietrza dla wprowadzenia opłaty miejscowej, rozszerza zwolnienia dla osób z niepełnosprawnościami i podnosi stawki maksymalne. Dodatkowo podnosi limit zwolnienia z PCC przy sprzedaży rzeczy ruchomych z 1000 zł do 3000 zł oraz wprowadza zmianę w PIT dotyczącą wynagrodzenia płatników. Według uzasadnienia celem jest uproszczenie i uszczelnienie poboru opłat, równe traktowanie osób oraz deregulacja w PCC.

Najważniejsze zmiany

• Opłata miejscowa i uzdrowiskowa będzie pobierana od osób fizycznych, którym przez co najmniej jedną noc świadczone są usługi zakwaterowania (hotele, pensjonaty, kempingi, kwatery prywatne w najmie krótkoterminowym, sanatoria uzdrowiskowe); cel pobytu przestaje mieć znaczenie.
• Płatnicy (podmioty zakwaterowujące) będą obowiązkowo pobierać opłaty zamiast inkasentów, pobierać je ostatniego dnia zakwaterowania, mogą uzależnić rozpoczęcie usługi od wpłaty na poczet opłaty, a za wpłacenie w terminie prawidłowo pobranej opłaty przysługuje im wynagrodzenie w wysokości 10% pobranej kwoty (rada gminy może je podwyższyć).
• Płatnicy będą prowadzić rejestr opłaty odrębnie dla każdego obiektu (księga w rozumieniu Kodeksu karnego skarbowego, przechowywana 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności) i składać miesięczną informację o pobranej opłacie elektronicznie z kwalifikowanym podpisem, a do końca 2029 r. także w postaci papierowej.
• Znika wymóg korzystnych właściwości klimatycznych (czystości powietrza w strefie) dla wprowadzenia opłaty miejscowej; zostaje wymóg walorów krajobrazowych i świadczenia usług zakwaterowania. Stawki w 2027 r. wyniosą odpowiednio 5 zł, 5,50 zł (opłata miejscowa w obszarach ochrony uzdrowiskowej) i 6,86 zł (opłata uzdrowiskowa) za noc.
• Zwolnienie z opłat obejmie osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, niepełnosprawne dzieci do lat 16, osoby niewidome z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności oraz jedną osobę towarzyszącą, a także osoby zakwaterowane powyżej 29 następujących po sobie nocy i opiekunów zorganizowanych grup dzieci i młodzieży; znikają zwolnienia dla osób w szpitalach i dla właścicieli domów letniskowych.
• Rady gmin otrzymają wyczerpujący katalog kryteriów różnicowania stawek i wprowadzania zwolnień (m.in. lokalizacja lub rodzaj obiektu, część roku, długość pobytu, wiek, Karta Dużej Rodziny, stopień niepełnosprawności).
• W PIT wynagrodzenie płatnika zostanie zaliczone do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 14 ust. 2 pkt 10 lit. a), gdy otrzyma je przedsiębiorca, a w PCC limit zwolnienia sprzedaży rzeczy ruchomych (art. 9 pkt 6) wzrośnie z 1000 zł do 3000 zł bez mechanizmu waloryzacji.

Kogo dotyczy

• Podmioty świadczące usługi zakwaterowania (hotele, pensjonaty, kempingi, najem krótkoterminowy, sanatoria) jako przyszli płatnicy opłaty miejscowej i uzdrowiskowej
• Gminy i rady gmin wprowadzające lub rozważające wprowadzenie opłaty miejscowej albo uzdrowiskowej
• Osoby fizyczne nocujące w miejscowościach z opłatą, w tym osoby z niepełnosprawnościami, ich opiekunowie i osoby przebywające powyżej 29 nocy
• Rolnicy i inni płatnicy świadczący zakwaterowanie poza działalnością gospodarczą (kwestia źródła przychodu z wynagrodzenia)
• Osoby fizyczne dokonujące sprzedaży rzeczy ruchomych o wartości do 3000 zł (PCC)

Potencjalne skutki praktyczne

Dla przedsiębiorców oferujących noclegi projekt oznacza szerszą odpowiedzialność jako płatników (za podatek niepobrany oraz pobrany i niewpłacony), obowiązek prowadzenia rejestru i składania miesięcznych informacji, z zagrożeniem karami z Kodeksu karnego skarbowego za nieprowadzenie lub nierzetelne prowadzenie rejestru. Jednocześnie przysługuje im wynagrodzenie co najmniej 10% pobranej opłaty, opodatkowane w PIT, oraz możliwość uzależnienia zakwaterowania od wpłaty. Uzasadnienie wskazuje, że w wielu przypadkach rejestr zastąpi dotychczasową ewidencję inkasentów. Gminy będą musiały podjąć nowe uchwały, a przy opłatach i zwolnieniach zyskają większą swobodę. W PCC zwolnienie obejmie więcej drobnych transakcji.

Wejście w życie

Zmiany dotyczące opłaty miejscowej i uzdrowiskowej oraz ustawy o PIT mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r.; zmiany w PCC po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy.

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 3099: 3099-uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.