Projekt ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków ze zbycia paliw ciekłych osiągniętych w okresie od marca do grudnia 2026 r.

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt wprowadza czasowy podatek od nadzwyczajnych zysków ze zbycia paliw ciekłych, osiągniętych od 1 marca do 31 grudnia 2026 r. Według uzasadnienia ma on odzyskać część ponadprzeciętnych marż, które powstały po destabilizacji rynku ropy w pierwszym kwartale 2026 r. Wpływy mają częściowo zrównoważyć ubytek dochodów budżetu z tytułu obniżek VAT i akcyzy oraz sfinansować działania osłonowe. Podatek obejmuje nadwyżkę przychodów faktycznych ponad przychody hipotetyczne, liczone według marży z 2025 r. powiększonej o 20%, a stawka wynosi 60%. Obecny etap: Prezydent skierował ustawę do Trybunału Konstytucyjnego.

Najważniejsze zmiany

• Opodatkowaniu podlegają zyski osiągnięte od 1 marca 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. w związku ze zbywaniem paliw ciekłych, przy czym rok podatkowy to ten sam okres (art. 1 i art. 4).
• Podstawą opodatkowania jest nadwyżka przychodów faktycznych ze zbycia paliw ciekłych nad przychodami hipotetycznymi. Przychody hipotetyczne to koszty faktyczne podzielone przez (1 – marża referencyjna / 100%), a marża referencyjna to średnia marża sprzedaży (ŚMS) z 2025 r. razy 1,2.
• Dolny próg marży referencyjnej wynosi 2,00%. Stosuje się go, gdy marża wyliczona ze wzoru byłaby niższa albo gdy podatnik nie prowadził w 2025 r. objętej ustawą działalności.
• Stawka podatku wynosi 60% podstawy opodatkowania (art. 8), a podatek nie stanowi kosztu uzyskania przychodów w PIT i CIT (art. 11 i 12).
• Podatnicy wpłacają miesięczne zaliczki narastająco do 25. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. Pierwsza zaliczka, za okres od 1 marca do 31 lipca 2026 r., jest płatna od września 2026 r. w czterech równych częściach (wrzesień–grudzień 2026 r.).
• Zeznanie o wysokości podatku składa się wyłącznie elektronicznie do 30 kwietnia 2027 r., do tego dnia trzeba też wpłacić należny podatek lub różnicę względem zaliczek. W razie zaprzestania działalności zeznanie składa się w dniu jej zaprzestania.
• Podatnikami są podmioty wytwarzające paliwa ciekłe w procesie przerobu ropy naftowej w Polsce oraz podmioty zbywające paliwa ciekłe na podstawie koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą. Opodatkowaniu podlegają wszystkie ich przychody ze zbycia paliw ciekłych, a nie tylko z paliw wytworzonych lub sprowadzonych samodzielnie.

Kogo dotyczy

• Podmioty wytwarzające paliwa ciekłe w Polsce w procesie przerobu ropy naftowej (w tym osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi)
• Podmioty posiadające koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, dokonujące importu lub nabycia wspólnotowego paliw ciekłych
• Podmioty, które rozpoczęły działalność objętą ustawą w dowolnym momencie od 1 marca do 31 grudnia 2026 r.
• Mikro-, mali i średni przedsiębiorcy objęci zakresem ustawy (uzasadnienie wskazuje, że projekt nie nakłada obowiązków na obywateli ani gospodarstwa domowe)

Potencjalne skutki praktyczne

Podatnicy będą musieli policzyć marżę za 2025 r. i w 2026 r. ustalać przychody oraz koszty według zasad ustawy: z uwzględnieniem wyniku na instrumentach zabezpieczających, z wyłączeniem wycen i innych niezrealizowanych pozycji oraz z zastosowaniem zasady ceny rynkowej w relacjach z podmiotami powiązanymi. Zapłata podatku w wysokości 60% nadwyżki oznacza obciążenie bez możliwości odliczenia w podatkach dochodowych, ale rozłożenie pierwszej zaliczki na cztery raty ma ograniczyć ryzyko problemów z płynnością. Uzasadnienie przedstawia retroaktywne objęcie okresu od 1 marca 2026 r. jako dopuszczalne ze względu na sprawiedliwość społeczną i równowagę budżetową; według informacji o etapie prac ustawa została skierowana przez Prezydenta do Trybunału Konstytucyjnego, a dokumenty nie opisują dalszych skutków tego kroku.

Wejście w życie

Zgodnie z art. 13 projektu ustawa ma wejść w życie z dniem 1 sierpnia 2026 r. Dokumenty nie wskazują, jak skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego wpłynie na ten termin.

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 2684: 2684-uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.