Podwyższenie opłaty ALK do 10 gr za 1 ml alkoholu i opłaty za zezwolenia od sprzedaży

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt podnosi opłatę ALK od alkoholu w opakowaniach do 300 ml ze 100 zł do 10 gr za 1 ml czystego alkoholu i przekazuje jej wpływy w całości do NFZ. Zmienia też zasady opłat gminnych za zezwolenia na sprzedaż alkoholu: będą liczone procentowo od rzeczywistej wartości sprzedaży, z minimalnymi kwotami. Według uzasadnienia celem jest ograniczenie ekonomicznej dostępności małych opakowań, zwiększenie przychodów NFZ na leczenie uzależnień i profilaktykę oraz urealnienie opłat, które od lat nie były podnoszone. Projekt doprecyzowuje przy tym przepisy o opłacie ALK i przenosi zwolnienie z opłaty skarbowej do ustawy o opłacie skarbowej.

Najważniejsze zmiany

• Stawka opłaty ALK rośnie z 25 zł do 100 zł za pełny litr 100% alkoholu, co po zmianie jednostek daje 10 gr za każdy 1 ml 100% alkoholu. Opłata obejmie wprost także zaopatrzenie własnego punktu detalicznego przez przedsiębiorcę z zezwoleniem hurtowym lub na wyprzedaż, a obowiązek zapłaty powstanie w dniu zaopatrzenia (przy własnym zaopatrzeniu: w dniu sprzedaży).
• Informacja ALK i opłata będą składane i wnoszone miesięcznie, do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu powstania obowiązku, zamiast półrocznie. Przedsiębiorca złoży jedną informację dla wszystkich swoich zezwoleń, a wymóg wyłącznie kwalifikowanego podpisu elektronicznego zostanie zniesiony.
• Wpływy z opłaty ALK wraz z odsetkami i dodatkową opłatą będą w 100% przychodem NFZ, a nie jak obecnie w 50% gmin i 50% NFZ. Zwrot nadwyżki opłaty naliczonej od zwróconych napojów nad należną nastąpi w terminie 2 miesięcy od wpływu informacji ALK.
• Dodatkowa opłata sankcyjna (obecnie 2000 zł lub 11 250 zł) będzie ustalana tylko wtedy, gdy przedsiębiorca nie złoży informacji ALK i jednocześnie nie zapłaci opłaty w terminie, i to jako jedna kara bez względu na liczbę zezwoleń. Nie zostanie nałożona, jeśli przed upływem terminu płatności złożono wniosek o odroczenie lub rozłożenie na raty.
• Opłata za korzystanie z zezwoleń detalicznych będzie wynosić 1,9% albo 3,2% wartości sprzedaży (według rodzaju napojów), nie mniej niż 1050 zł albo 4200 zł. Podstawą będzie sprzedaż z ewidencji kas rejestrujących, rozliczana do 31 stycznia kolejnego roku z oświadczeniem o wartości sprzedaży. W pierwszym roku przed wydaniem zezwolenia wnosi się 1050 zł lub 4200 zł, a w kolejnych latach opłatę można wnieść w trzech ratach.
• W zezwoleniach jednorazowych (do 2 dni) przed wydaniem wnosi się 87,50 zł lub 350 zł, a różnicę względem opłaty od rzeczywistej sprzedaży w ciągu 7 dni od upływu terminu ważności zezwolenia. Zezwolenia dla firm cateringowych (do dwóch lat) będą rozliczane według zasad z art. 11[1] ust. 2⁠–⁠8.
• Wskaźnik przekazywania przez NFZ środków na Fundusz Rozwiązywania Problemów Hazardowych spada z 8% do 2% wpływów z opłaty ALK, z dolnym limitem 20 mln zł. Zwolnienie z opłaty skarbowej dla zezwoleń z art. 18 i 18[1] zostaje przeniesione do części III załącznika do ustawy o opłacie skarbowej (ust. 44).

Kogo dotyczy

• Przedsiębiorcy z zezwoleniem na obrót hurtowy lub na wyprzedaż zapasów, zaopatrujący w napoje w opakowaniach do 300 ml (płatnicy opłaty ALK)
• Przedsiębiorcy z zezwoleniem na sprzedaż detaliczną alkoholu, także hurtownicy zaopatrujący własne punkty detaliczne
• Podmioty z jednorazowymi zezwoleniami do 2 dni, w tym jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych
• Przedsiębiorcy dostarczający żywność na imprezy zamknięte, z zezwoleniem do dwóch lat
• Gminy (zmiana zasad pobierania opłat za zezwolenia i utrata udziału we wpływach z opłaty ALK) oraz NFZ

Potencjalne skutki praktyczne

Dla płatników opłaty ALK projekt oznacza czterokrotnie wyższą stawkę, ale też rozliczenia miesięczne zamiast półrocznych, jedną informację dla wszystkich zezwoleń i inne rodzaje podpisu elektronicznego, co według uzasadnienia ma ułatwić bieżące wykrywanie błędów. Posiadacze zezwoleń detalicznych, jednorazowych i cateringowych zapłacą opłatę zależną od rzeczywistej sprzedaży, z minimalnymi kwotami, i będą musieli składać oświadczenia o wartości sprzedaży na podstawie ewidencji z kas rejestrujących. Uzasadnienie wskazuje, że projekt zwiększy przychody NFZ i opłaty za zezwolenia. Nie podaje jednak wyliczeń skutków finansowych dla poszczególnych firm. Projekt jest na etapie opiniowania, będzie podlegał notyfikacji unijnej oraz opiniowaniu przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego.

Wejście w życie

Zgodnie z art. 8 projektu: co do zasady 1 lipca 2027 r. Art. 1 pkt 3⁠–⁠5, art. 3 oraz art. 5⁠–⁠7 wejdą w życie 1 stycznia 2028 r., a art. 2 (zmiana wskaźnika dla Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych) 1 stycznia 2029 r. Stare wzory wniosków o zezwolenia będzie można stosować do czasu opracowania nowych, nie dłużej niż do 31 grudnia 2030 r.

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Uzasadnienie do projektu ustawy.docm.Wygenerowane automatycznie 29 października 2026; redakcja może je poprawić.