Omówienie proponowanych zmian
W skrócie
Projekt zastępuje ustawę z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej nową ustawą. Zadanie przejmuje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w miejsce urzędów gmin, a wnioski mają być składane wyłącznie elektronicznie, raz w roku. Zwrot obejmie też opłatę paliwową i opłatę emisyjną. Według uzasadnienia celem jest uproszczenie procedury (deregulacja) i odpowiedź na postulaty producentów rolnych, a skutków budżetowych ponad dotychczasowe środki nie przewiduje się.
Najważniejsze zmiany
- Zwrot podatku akcyzowego i opłat będzie realizowała ARiMR, a nie urzędy gmin. Decyzje będzie wydawał kierownik biura powiatowego ARiMR, a wojewodowie przestaną uczestniczyć w procesie.
- Zwrotem zostaną objęte także opłata paliwowa i opłata emisyjna. W 2026 r. stawka akcyzy wynosi 1.160 zł/1000 l, opłata paliwowa 453,52 zł/1000 l, a opłata emisyjna 80 zł/1000 l. Stawkę zwrotu na 1 litr ma co roku do 31 grudnia określać Rada Ministrów w rozporządzeniu.
- Wniosek składa się przez system teleinformatyczny ARiMR (planowo Portal Rolnika) jeden raz w roku, od 1 lutego do ostatniego dnia lutego, za rok kalendarzowy poprzedzający złożenie wniosku. Dotychczas wniosek papierowy składało się osobiście w każdej gminie, w której producent miał użytki, dwa razy w roku.
- Roczny limit zwrotu w produkcji roślinnej zależy od powierzchni użytków rolnych stwierdzonej w kontroli administracyjnej jako spełniającej warunki płatności bezpośrednich, o które producent wnioskował w roku poprzednim. Dotychczas liczyła się powierzchnia z ewidencji gruntów i budynków według stanu na 1 lutego.
- Średnia liczba zwierząt (bydło, świnie, owce, kozy, konie) będzie liczona według stanu na każdy dzień roku poprzedzającego, a nie na koniec każdego miesiąca. Dla gruntów pod stawami limit wynika z powierzchni wykazanej w sprawozdaniu z przepisów o statystyce publicznej, którego potwierdzenie złożenia trzeba dołączyć do wniosku.
- Za realizację zadania ARiMR otrzyma dotację celową w wysokości 2% łącznej kwoty wypłaconych zwrotów. Maksymalny limit wydatków budżetu państwa w latach 2027–2036 wyniesie 20 130 mln zł, czyli 2 013 mln zł rocznie, z współczynnikiem korygującym ustalanym z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.
- Przepisy przejściowe: w 2027 r. zwrot dotyczy oleju napędowego kupionego od 1 sierpnia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r., wnioski przyjmuje się od 1 lutego do 31 marca 2027 r., a stawkę na 2027 r. Rada Ministrów ma określić do 31 stycznia 2027 r. Sprawy wszczęte i niezakończone ostateczną decyzją przed wejściem w życie oraz wznowione sprawy zakończone dotychczasowymi decyzjami są prowadzone według dotychczasowych przepisów.
Kogo dotyczy
- Producenci rolni ubiegający się o zwrot (według projektu ok. 1,2 mln), w tym wnioskujący o płatności bezpośrednie, posiadacze bydła, świń, owiec, kóz i koni oraz posiadacze gruntów pod stawami rybnymi
- Mikro-, mali i średni przedsiębiorcy prowadzący działalność rolniczą oraz podmioty prowadzące działalność w zakresie akwakultury i rybołówstwa
- Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (nowy realizator zadania)
- Urzędy gmin i wojewodowie (zakończenie realizacji zadania)
- Szef Krajowej Administracji Skarbowej (nieodpłatne udostępnianie ARiMR faktur ustrukturyzowanych w drodze teletransmisji)
Potencjalne skutki praktyczne
Dla producentów projekt ma uprościć procedurę: jeden wniosek elektroniczny do jednej instytucji, z mniejszą liczbą dokumentów. Wniosek ma zawierać m.in. numer identyfikacyjny producenta, PESEL i NIP oraz numery faktur w KSeF; w przypadku faktur spoza KSeF dołącza się kopie faktur papierowych albo faktury elektroniczne. Zmieni się też podstawa ustalania limitu: będzie to powierzchnia z kontroli administracyjnej wniosków o płatności bezpośrednie, a nie powierzchnia z ewidencji gruntów. W 2025 r. wnioski o płatności bezpośrednie obejmowały 13,9 mln ha przy 18,6 mln ha użytków rolnych według GUS, a przy obliczaniu stawek zwrotu opierano się na danych z tych wniosków, dlatego nie przewiduje się wzrostu wydatków. W skutkach finansowych uzasadnienie wskazuje przesunięcie ok. 38 mln zł rocznie z jednostek samorządu terytorialnego do ARiMR i saldo budżetu państwa równe zero.
Wejście w życie
1 stycznia 2027 r. (art. 14 projektu); z tym dniem traci moc ustawa z dnia 10 marca 2006 r.
Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Projekt ustawy o zwrocie podatku akcyzowego i niektórych opłat zawartych w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (UD423), KRM-0610-147-26.zip. Sprawdzone przez redakcję .
Przebieg prac
Rząd (RCL)
- Uzgodnienia
etap zakończony
- Projekt.pdf
- pismo uzgodnienia.pdf
- uzasadnienie + OSR.docx
- pismo KOSR.pdf
- pismo ME.pdf
- pismo MSWiA.pdf
- pismo RCL.pdf
- pismo UODO.pdf
- pismo KOSR.pdf - odniesienie do uwag
- pismo ME.pdf - odniesienie do uwag
- pismo MSWiA.pdf - odniesienie do uwag
- pismo RCL.pdf - odniesienie do uwag
- pismo UODO.pdf - odniesienie do uwag
- Konsultacje publiczne
etap zakończony
- Projekt.pdf
- uzasadnienie + OSR.docx
- pismo konsultacje.pdf
- pismo KRIR.pdf
- pismo OOPR.pdf
- pismo osoba prywatna.pdf
- pismo PTR.pdf
- pismo SPRL.pdf
- pismo UMiG Kórnik.pdf
- pismo osoba prywatna.pdf - odniesienie do uwag
- pismo KRIR.pdf - odniesienie do uwag
- pismo OOPR.pdf - odniesienie do uwag
- pismo PTR.pdf - odniesienie do uwag
- pismo SPRL.pdf - odniesienie do uwag
- pismo UMiG Kórnik.pdf - odniesienie do uwag
- pismo PFHBiPM.pdf
- pismo do KWRZiS.pdf
Wejście w życie
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r.
Termin z tekstu projektu. Może się zmienić w toku prac.