Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt uszczelnia opodatkowanie fundacji rodzinnych w CIT i jednocześnie rozszerza zwolnienie w PIT dla części beneficjentów. Według uzasadnienia jego celem jest ograniczenie wykorzystywania fundacji jako narzędzia optymalizacji podatkowej i powiązanie preferencji z funkcją sukcesyjną. Zmiany mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r.

Najważniejsze zmiany

• Stawka podatku od ukrytych zysków i od świadczeń wypłacanych przez fundację (art. 24q ust. 1 ustawy CIT) ma wynieść 19%; w uzasadnieniu porównano ją z obecnym efektywnym obciążeniem 15%.
• Zwolnienie z CIT dla najmu i dzierżawy obejmie tylko najem stricte mieszkaniowy (osoby fizyczne na własne potrzeby mieszkaniowe), a najem krótkoterminowy, usługi zakwaterowania z działu 55 PKWiU i najem lokali innych niż mieszkalne przeznaczonych do całodobowego zakwaterowania będą opodatkowane na zasadach ogólnych (art. 6 ust. 8 pkt 1 lit. b i c).
• Zwolnienie nie przysługuje przy zbyciu mienia wniesionego lub nieodpłatnie przekazanego do fundacji przed upływem 2 lat od końca roku kalendarzowego wniesienia lub przekazania; wyjątkiem jest zbycie wynikające z nakazu organu władzy publicznej (art. 6 ust. 8 pkt 2).
• Przychody z udziału w podmiotach transparentnych podatkowo (np. amerykańska LLC, luksemburska SCSp) nie będą zwolnione (art. 6 ust. 8 pkt 3); zwolnienie może zostać utrzymane, gdy podmiot nie prowadzi aktywnej działalności gospodarczej, a jedynie pasywnie lokuje i zarządza majątkiem.
• Fundacje rodzinne zostaną objęte podatkiem od dochodów zagranicznych jednostek kontrolowanych (CFC, art. 24a) oraz podatkiem od niezrealizowanych zysków (exit tax, art. 24f), z dostosowaniem sposobu ustalania podstawy opodatkowania (m.in. nowy art. 24a ust. 4b i art. 24f ust. 8a).
• Katalog ukrytych zysków (art. 24q ust. 1a) zostanie rozszerzony: pożyczki także dla fundatora i podmiotów powiązanych (pkt 5 i 6) oraz nowy pkt 7 – umorzone, przedawnione lub odpisane jako nieściągalne należności fundacji.
• W PIT zwolnienie świadczeń z fundacji obejmie pojęciem „członek rodziny fundatora” także zstępnych rodzeństwa i zstępnych pasierba fundatora (art. 21 ust. 1 pkt 157 oraz nowy ust. 49); zmiana w art. 24r ust. 1 ustawy CIT ma doprecyzować stosowanie stawki 25% do działalności wykraczającej poza art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej.

Kogo dotyczy

• Fundacje rodzinne
• Fundatorzy fundacji rodzinnych, w tym małżonkowie, będący jedynymi beneficjentami
• Beneficjenci fundacji rodzinnych, w tym zstępni rodzeństwa i zstępni pasierba fundatora
• Fundacje rodzinne wynajmujące nieruchomości, zwłaszcza w formie najmu krótkoterminowego lub apartamentów
• Fundacje rodzinne uczestniczące w podmiotach transparentnych podatkowo lub zagranicznych jednostkach kontrolowanych oraz podmioty powiązane z fundacją, fundatorem lub beneficjentem

Potencjalne skutki praktyczne

Fundacje prowadzące najem komercyjny lub krótkoterminowy, zbywające wniesione mienie przed upływem 2 lat albo uczestniczące w transparentnych strukturach zagranicznych utracą zwolnienie i zapłacą CIT na zasadach ogólnych. Wyższa stawka 19% zwiększy obciążenie wypłat i ukrytych zysków, a objęcie CFC i exit tax rozszerzy obowiązki podatkowe fundacji. Rozszerzenie zwolnienia w PIT ułatwi założenie fundacji przez rodzeństwo. Przepisy przejściowe przewidują m.in. podatkowo neutralny zwrot niektórych nieruchomości i praw majątkowych osobom, które wniosły je do fundacji przed 1 stycznia 2027 r.

Wejście w życie

Ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Przepisy PIT stosuje się do przychodów uzyskanych od 1 stycznia 2027 r., a przepisy CIT co do zasady do przychodów (dochodów) uzyskanych od roku podatkowego fundacji rozpoczynającego się po 31 grudnia 2026 r. Fundacje z rokiem podatkowym rozpoczętym przed 1 stycznia 2027 r. i kończącym się po 31 grudnia 2026 r. stosują do jego końca dotychczasowe przepisy CIT.

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 3148: 3148-uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.