Projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt ma wprowadzić do Ordynacji podatkowej jednolite zasady korygowania ksiąg podatkowych (JPK) przesyłanych elektronicznie bez wezwania organu, dla VAT, CIT, PIT i ryczałtu. Przesłanie korekty ma być uprawnieniem, a nie obowiązkiem, a kara 500 zł za błędy w JPK_VAT ma zostać uchylona. Drugim celem projektu jest podstawa prawna do automatycznego udostępniania podatnikowi jego danych z Centralnego Rejestru Danych Podatkowych w systemach KAS (poświadczenia, usługa Raport Przedsiębiorcy). Opisane w uzasadnieniu cele to ograniczenie obciążeń regulacyjnych i skrócenie czasu na wykonanie formalności.

Najważniejsze zmiany

• Nowy art. 81d Ordynacji podatkowej daje uprawnienie do przesłania korekty księgi podatkowej, jeśli odrębne przepisy dopuszczają poprawienie zapisów, księga jest prowadzona elektronicznie i została przesłana z obowiązku, a nie na wezwanie organu. Uchylony zostanie art. 109 ust. 3e ustawy o VAT, który nakłada obowiązek przesłania korekty ewidencji w terminie 14 dni.
• Uprawnienie do korekty zostaje zawieszone na czas postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, w odniesieniu do ksiąg objętych postanowieniem lub upoważnieniem; wyjątkiem są czynności sprawdzające. W kontroli celno-skarbowej korektę można przesłać tylko w terminie 14 dni od doręczenia upoważnienia, a po kontroli stwierdzającej nieprawidłowości nie później niż do upływu 14 dni od doręczenia wyniku kontroli.
• Nowy art. 193b Ordynacji podatkowej reguluje wezwanie organu do skorygowania księgi. Wezwany ma 14 dni od doręczenia na przesłanie korekty, wyjaśnienie, że błędów nie ma, albo wyjaśnienie o braku możliwości korekty z powodu ostatecznego zamknięcia księgi, z podaniem roku podatkowego, w którym korekta zostanie ujęta. Organ nie będzie mógł wezwać do korekty w trakcie kontroli podatkowej ani celno-skarbowej.
• Projekt uchyla art. 109 ust. 3h-⁠3l ustawy o VAT, czyli karę pieniężną 500 zł za każdy błąd w przesłanej ewidencji. Do postępowań w sprawie tej kary wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy stosuje się dotychczasowe przepisy (art. 5 projektu). Penalizacja w art. 61 i 61a KKS pozostaje, a brak reakcji na wezwanie podlega karze porządkowej (nowy art. 262 § 3a Ordynacji podatkowej).
• Rozszerzona zostaje definicja ksiąg podatkowych w art. 3 pkt 4 Ordynacji podatkowej o podmioty niebędące podatnikami, płatnikami i inkasentami, a obowiązane do prowadzenia i przesyłania ksiąg, np. spółki niebędące osobą prawną. Rozdział 10 działu III otrzyma tytuł „Korekta deklaracji i ksiąg podatkowych”.
• Nowy art. 306o Ordynacji podatkowej wprowadza poświadczenia generowane automatycznie w systemie teleinformatycznym organu KAS, z danymi z Centralnego Rejestru Danych Podatkowych. Wniosek może złożyć tylko podmiot, którego dane dotyczą, bez podawania powodu. Przy braku możliwości wydania poświadczenia wnioskodawca dostanie informację o tym, a wtedy może wystąpić o zaświadczenie na podstawie art. 306a. Zakres danych i system określi minister właściwy do spraw finansów publicznych w rozporządzeniu.
• Zmiana art. 306ka ma charakter dostosowawczy: do zaświadczeń generowanych automatycznie w e-⁠Urzędzie Skarbowym stosuje się odpowiednio przepisy o zaświadczeniach, a nie o poświadczeniach. Zmiany obejmują też KKS (art. 16a § 1 i 3) oraz ustawę o KAS (m.in. art. 62 ust. 4, art. 82 ust. 3 i 4, art. 83 ust. 1a, art. 94 ust. 1 pkt 2).

Kogo dotyczy

• Podatnicy VAT, CIT, PIT oraz podatnicy ryczałtu, którzy prowadzą księgi w postaci elektronicznej i muszą je przesyłać organowi bez wezwania (w tym JPK_VAT)
• Spółki niebędące osobą prawną (np. spółki cywilne) obowiązane do prowadzenia i przesyłania ksiąg podatkowych
• Przedsiębiorcy i inne podmioty będące użytkownikami e-⁠Urzędu Skarbowego lub PUESC
• Organy podatkowe, w tym organy Krajowej Administracji Skarbowej

Potencjalne skutki praktyczne

Według uzasadnienia przedsiębiorcy zyskają jednolite zasady korekt zamiast przepisów szczególnych dla każdego podatku. Zniesienie obowiązku korekty w 14 dni i kary 500 zł za błąd w JPK ma skrócić czas poświęcany na te czynności. Uprawnienie do korekty będzie jednak zawieszone w trakcie postępowania lub kontroli, a odpowiedzialność z KKS (art. 61, 61a) i kara porządkowa za brak reakcji na wezwanie organu pozostają. Automatyczne poświadczenia (Raport Przedsiębiorcy) mają według autorów projektu zastąpić część wniosków o zaświadczenia, np. na potrzeby banków czy kontrahentów, przy czym zakres danych zależy od możliwości technicznych systemów i rozporządzenia, którego treści dokumenty nie podają.

Wejście w życie

Przepisy o ujednoliceniu zasad korekt ksiąg podatkowych mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r. (początek I kwartału rozliczeniowego w VAT). Przepisy o automatycznym udostępnianiu danych (art. 306o) oraz zmiana art. 306ka Ordynacji podatkowej mają wejść w życie 1 grudnia 2026 r. (art. 6 projektu). W części dotyczącej wejścia w życie odesłania do numerów artykułów (art. 1 pkt 8 i 9) nie zgadzają się z numeracją w opisie tych zmian (pkt 9-⁠11).

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Uzasadnienie - deregulacja (zmiana OP KKS VAT KAS) - do parafy 2 - 20260519. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.