Omówienie proponowanych zmian
W skrócie
Projekt nowelizuje ustawę o VAT w ramach deregulacji oraz w związku ze zniesieniem zwolnienia z należności celnych dla przesyłek do 150 euro (rozporządzenie Rady (UE) 2026/382) i wyrokiem TSUE C-405/24 L. Rozszerza katalog dowodów wywozu uprawniających do stawki 0% w eksporcie, znosi wymóg przedstawiania potwierdzenia statusu VAT-owca przy imporcie, wprowadza elektroniczną deklarację importową i przebudowuje procedurę szczególną USZ. Według uzasadnienia celem jest uproszczenie przepisów, zmniejszenie sporów z organami podatkowymi i dostosowanie ustawy do zmian w prawie celnym.
Najważniejsze zmiany
- Eksport: z art. 2 pkt 8 skreślono warunek potwierdzenia wywozu przez organ celny, a w art. 41 stawkę 0% będzie można zastosować, gdy podatnik przed upływem terminu na złożenie deklaracji posiada w dokumentacji dowody jednoznacznie wskazujące na wywóz towarów poza UE; nowy art. 41 ust. 6c wymienia dokument przewozowy od przewoźnika (spedytora), dokument operatora pocztowego oraz dokument administracji celnej kraju trzeciego wraz z pisemnym oświadczeniem nabywcy.
- Import (art. 33 ust. 7a i art. 33a ust. 2 pkt 1 lit. b): uchylono wymóg przedstawiania naczelnikowi urzędu celno-skarbowego potwierdzenia rejestracji jako podatnika VAT czynnego wydanego nie wcześniej niż 6 miesięcy przed importem, przy zachowaniu warunku, że podatnik musi być zarejestrowany jako czynny.
- Deklaracja importowa (art. 33b): będzie składana wyłącznie za pomocą środków komunikacji elektronicznej (PUESC), dodano ust. 1a wskazujący, że przy zgłoszeniu przez przedstawiciela pośredniego deklarację składa podatnik, na rzecz którego dokonano zgłoszenia, a rozporządzenie ma określać zakres danych zamiast wzoru.
- Procedura USZ (art. 138i) dla przesyłek do 150 euro: podatek będzie obliczany i wykazywany w indywidualnym zgłoszeniu celnym, bez jego zabezpieczenia (tylko zabezpieczenie sankcyjne z art. 138i ust. 14); wprowadzono oświadczenie o zamiarze korzystania z USZ, nową elektroniczną deklarację miesięczną składaną do 16. dnia następnego miesiąca (wykazuje podatek faktycznie pobrany) oraz rozszerzoną ewidencję towarów.
- Art. 52 ust. 1: zwolnienie importu przesyłek od osoby fizycznej do osoby fizycznej obejmie także odbiorców przebywających w innych państwach członkowskich UE, w wykonaniu wyroku TSUE z 8 maja 2025 r. w sprawie C-405/24 L.
- Przepisy przejściowe: nowe zasady dokumentowania eksportu stosuje się do eksportu sprzed wejścia w życie ustawy, jeśli termin złożenia deklaracji upływa od dnia jej wejścia w życie; oświadczenie o zamiarze korzystania z USZ uznaje się za złożone w terminie, gdy złożono je w ciągu 10 dni od wejścia w życie przepisu; dla importu sprzed 1 lipca 2026 r. z poborem po tej dacie podatek wykazuje się w nowej deklaracji miesięcznej i wpłaca do 16. dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który składana jest ta deklaracja.
- Dotychczasowe rozporządzenie wydane na podstawie art. 33b ust. 5 traci moc z dniem wejścia w życie ustawy, a deklaracje importowe za okresy przed jej wejściem w życie (w tym za grudzień 2026 r.) składa się na dotychczasowych zasadach, w postaci papierowej.
Kogo dotyczy
- Eksporterzy towarów stosujący stawkę 0% VAT
- Podatnicy dokonujący importu towarów, w tym korzystający z rozliczania VAT z importu w deklaracji (art. 33a) lub odstąpienia od zabezpieczenia (art. 33 ust. 7a)
- Podatnicy stosujący odprawę scentralizowaną składający deklaracje importowe oraz przedstawiciele pośredni
- Osoby odpowiedzialne za pobór podatku w procedurze USZ (import przesyłek o wartości do 150 euro w sprzedaży na odległość)
- Osoby fizyczne wysyłające i odbierające przesyłki niehandlowe z państw trzecich, w tym odbiorcy w innych państwach UE
Potencjalne skutki praktyczne
Według uzasadnienia zmiany mają uprościć dokumentowanie eksportu, ograniczyć spory z organami podatkowymi oraz ułatwić rozliczanie importu, w tym dzięki elektronicznemu składaniu deklaracji. Podmioty stosujące USZ muszą złożyć oświadczenie o zamiarze korzystania z procedury, składać elektroniczną deklarację miesięczną, dokonywać indywidualnych zgłoszeń celnych i prowadzić rozszerzoną ewidencję, w tym dowody zwrotu lub zniszczenia niedoręczonych przesyłek. Brak zmian w USZ oznaczałby według uzasadnienia rozliczanie takich przesyłek na zasadach ogólnych. Projekt, zdaniem jego autora, pozytywnie wpływa na działalność mikro-, małych i średnich przedsiębiorców; uzasadnienie nie zawiera szacunków kwotowych.
Wejście w życie
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów dotyczących procedury USZ (art. 1 pkt 5 i 8), art. 4 i 5 oraz zmiany art. 52 ust. 1 ustawy o VAT, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Dokumenty nie podają konkretnej daty kalendarzowej ogłoszenia; wskazują jedynie, że zmiany dotyczące przesyłek do 150 euro mają być dostosowane do przepisów celnych obowiązujących od 1 lipca 2026 r.
Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 2838: 2838-uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję .
Przebieg prac
Rząd (RCL)
- Stały Komitet Rady Ministrów
etap zakończony
- Komisja Prawnicza
etap zakończony
- Rada Ministrów
etap zakończony
- Skierowanie projektu ustawy do Sejmu
etap bieżący
Sejm
- Projekt wpłynął do Sejmu
druk nr 2838
- Skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu
- I czytanie na posiedzeniu Sejmu
posiedzenie nr 63
- Sprawozdanie komisji
druk nr 3054
- II czytanie na posiedzeniu Sejmu
niezwłocznie przystąpiono do III czytania · posiedzenie nr 65
- III czytanie na posiedzeniu Sejmu
uchwalono · posiedzenie nr 65
- Głosowanie
głosowanie: za 393, przeciw 2, wstrzymało się 16
- Stanowisko Senatu
stanowisko: wniósł poprawki · druk nr 3132
- Sprawozdanie komisji
druk nr 3167
- Rozpatrywanie na forum Sejmu stanowiska Senatu
przyjęto poprawki · posiedzenie nr 66
- Ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu
Wejście w życie
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 5, 7 i 8 oraz art. 4 i art. 5, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Termin z tekstu projektu. Może się zmienić w toku prac.
Nowelizowane ustawy
- ustawa o podatku od towarów i usług z podatkowa