Projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz ustawy – Ordynacja podatkowa

Omówienie proponowanych zmian

W skrócie

Projekt nowelizuje Kodeks karny skarbowy (kks) oraz Ordynację podatkową. Obniża górne granice grzywien za przestępstwa skarbowe o charakterze formalnym (art. 56a, 56c, 56d, 56e, 56f i 80e kks) oraz porządkuje te przepisy. Uchyla też obowiązek zgłaszania osób odpowiedzialnych za pobór podatków (art. 31 Ordynacji podatkowej) wraz z sankcją w art. 79 § 1 kks. Według uzasadnienia zmiany realizują deregulację i redukcję obciążeń administracyjnych w ramach planu „Polska. Rok przełomu”. Etap procedury wskazany w opisie projektu to wniosek Prezydenta (weto), a status projektu to archiwalny.

Najważniejsze zmiany

• Obniżenie maksymalnej grzywny za czyny z art. 56a, 56c, 56d, 56e, 56f i 80e kks, np. z 720 stawek dziennych (44 793 504 zł) na 480 stawek (29 862 336 zł) lub 240 stawek (14 931 168 zł) albo z 240 na 120 stawek dziennych (7 465 584 zł).
• W art. 56a kks (informacja o pojazdach wykorzystywanych wyłącznie do działalności gospodarczej) grzywna spada z 720 do 240 stawek dziennych za niezłożenie informacji lub złożenie jej niezgodnie ze stanem rzeczywistym oraz do 120 stawek za złożenie po terminie.
• W art. 56c kks (lokalna dokumentacja cen transferowych) górna granica grzywny spada z 720 do 480 stawek za niezłożenie lub złożenie niezgodnie ze stanem rzeczywistym oraz z 240 do 120 stawek za sporządzenie po terminie; w art. 80e kks (informacja o cenach transferowych) z 720 do 240 stawek oraz z 240 do 120 stawek za złożenie po terminie.
• W art. 56d kks (oświadczenia i informacje związane z podatkami dochodowymi) grzywna spada z 720 do 480 stawek za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy, z 720 do 240 stawek za niezłożenie i do 120 stawek za nieterminowe złożenie; w art. 56e kks (oświadczenie udziałowca, akcjonariusza, po zmianach także wspólnika podatnika opodatkowanego ryczałtem od dochodów spółek) z 720 do 240 stawek za niezłożenie oraz do 120 stawek za dane niezgodne ze stanem rzeczywistym.
• W art. 56f kks (informacja o opodatkowaniu wyrównawczym) grzywna spada z 720 do 480 stawek za niezłożenie lub złożenie niezgodnie z wymaganiami, z 480 do 240 stawek za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oraz ze 180 do 120 stawek za niezłożenie w terminie.
• Uporządkowanie art. 56a, 56d i 56e kks tak, aby niezłożenie (niesporządzenie) dokumentów znajdowało się w odrębnym paragrafie niż podanie nierzetelnych danych lub naruszenie terminów.
• Uchylenie art. 79 § 1 kks (niewyznaczenie osoby pobierającej podatki) i art. 31 Ordynacji podatkowej, czyli obowiązku wyznaczenia i zgłoszenia organowi podatkowemu osób odpowiedzialnych za obliczanie, pobieranie i wpłacanie podatków (w tym zgłoszenia zmiany w terminie 14 dni).

Kogo dotyczy

• Podatnicy i inne podmioty zobowiązane do składania oświadczeń i informacji objętych art. 56a, 56c, 56d, 56e, 56f i 80e kks
• Podmioty sporządzające dokumentację i informacje o cenach transferowych oraz informacje o opodatkowaniu wyrównawczym
• Udziałowcy, akcjonariusze i wspólnicy podatników opodatkowanych ryczałtem od dochodów spółek
• Osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej będące płatnikami lub inkasentami
• Sądy orzekające w sprawach o przestępstwa skarbowe

Potencjalne skutki praktyczne

Według uzasadnienia niższe górne granice grzywien mają być adekwatne do stopnia społecznej szkodliwości czynów formalnych, niemających charakteru uszczupleniowego, nadal spełniając funkcję prewencyjną. Płatnicy i inkasenci mieliby zostać zwolnieni z obowiązku wyznaczania i zgłaszania osób odpowiedzialnych za pobór podatków, co ma zmniejszyć liczbę dokumentów przesyłanych do organów podatkowych. O stosowaniu nowych przepisów do czynów wcześniejszych decydowałaby zasada z art. 2 § 2 kks, czyli stosowanie ustawy nowej, chyba że poprzednio obowiązująca jest względniejsza dla sprawcy. Uzasadnienie nie zawiera szacunków finansowych skutków projektu.

Wejście w życie

1 stycznia 2026 r. (art. 3 projektu).

Omówienie przygotowane z pomocą AI na podstawie dokumentów: Druk nr 1313: 1313-uzasadnienie.docx. Sprawdzone przez redakcję 23 października 2026.